ÖZET: Başkanlık envanterine kayıtlı taşınırların fiili sayımının yapılmadığı ve bu nedenle ilgili cetvelin yalnızca kayıtlar üzerinden düzenlendiği tespit edilmiştir. 12 Ekim 2014 tarihli ve 29143 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik, taşınır ve taşınmaz malların muhasebe sistemi içinde kaydedilmesini ve kesin mizanın çıkarılmasından önce demirbaşların sayımının yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Sayım sonuçlarının uygun şekilde düzenlenmesi ve muhasebe kayıtlarıyla karşılaştırılması gerektiği vurgulanmaktadır.

Yönetmelikte belirtilen hususlar doğrultusunda, Başkanlık tarafından taşınırların yıl sonu itibarıyla fiili sayımının gerçekleştirilmemesi, “Taşınır Sayım ve Döküm Cetveli”nin fiili durumu yansıtmadan kayıtlar üzerinden oluşturulmasına yol açmıştır. Bu durum, muhasebe kayıtları ile fiili durum arasındaki tutarsızlıkların tespit edilmesini engellemektedir.

Sonuç olarak, kesin mizan çıkarılmadan önce taşınırların fiili sayımının yapılması ve cetvelin bu sayım sonuçlarına göre düzenlenmesi gerekmektedir. Ayrıca, kayıtlarla fiili durum arasında fark oluşması durumunda, bu farkların 197 ve 397 nolu hesaplar aracılığıyla muhasebeleştirilmesi önem arz etmektedir.

BULGU: Başkanlık Envanterine Kayıtlı Taşınırlara İlişkin Fiili Sayım Yapılmaması ve İlgili Cetvelin Kayıtlar Esas Alınarak Düzenlenmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Diğer Kamu İdareleri

Başkanlık envanterine kayıtlı taşınırlara ilişkin fiili sayım yapılmadığı ve ilgili cetvelin kayıtlar esas alınarak düzenlendiği tespit edilmiştir.

12.10.2014 tarihli ve 29143 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı Bütçe, Muhasebe Uygulamaları ile İç Denetime İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 22’nci maddesinde; taşınır ve taşınmaz malların mevcut muhasebe sistemi içerisinde kayıt altına alınacağı, 21’inci maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendinde; kesin mizanın çıkarılmasından önce Başkanlık demirbaş ve diğer varlıklarının sayılması, sayım sonuçlarının usulüne uygun olarak düzenlenecek sayım cetvellerine geçirilmesi ve sayım sonuçlarıyla muhasebe kayıtları arasındaki farkların, usulüne uygun olarak muhasebeleştirilmesi gerektiği hükme bağlanmış olup, 18’inci maddesi uyarınca Başkan tarafından kullanılan yetki ile onaylı Hesap Planında da; sayım sonuçlarıyla muhasebe kayıtları arasındaki farkların muhasebeleştirilmesi için 197-Sayım Noksanları Hesabı ile 397- Sayım Fazlaları Hesabına yer verilmiştir.

Ayrıca, aynı Yönetmeliğin 14’üncü maddesinin birinci fıkrasında; mali kaynakların elde edilmesi, kullanılması ve mali denetimin sağlanmasında görevli ve yetkili olanların; kaynakların hukuka uygun olarak muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu belirtilmiştir.

Yapılan incelemelerde; Başkanlık envanterine kayıtlı taşınırların yıl sonu itibarıyla fiili sayımının yapılmadığı, bu bağlamda da “Taşınır Sayım ve Döküm Cetveli”nin fiili durum esas alınarak değil de kayıtlar üzerinden düzenlendiği görülmüştür.

Dolayısıyla, muhasebe kayıtları ile fiili durumun karşılaştırılması ve tutarlılığın sağlanması amacıyla kesin mizan çıkarılmadan önce taşınırlara ilişkin fiili sayımın gerçekleştirilerek ilgili cetvelin bu sayım sonuçlarını gösterecek şekilde düzenlenmesi ve kayıtlarla fiili durum arasında fark çıkması halinde de bu farkların 197 veya 397 nolu hesaplar kullanılarak muhasebeleştirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.