|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında yapılan incelemelerde, 7174 sayılı Kapadokya Alanı Hakkında Kanun’un 6. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen İdare paylarının tahsilat süresine dair belirsizlikler tespit edilmiştir. Bu düzenlemede, Nevşehir İl Özel İdaresi ile Kapadokya sınırları içindeki belediyeler ve ticaret odalarının bütçe gelirlerinden ayrılacak payların Başkanlık hesabına ne zaman yatırılacağına dair bir hüküm bulunmamaktadır. Dolayısıyla, İdare alacaklarının muaccel hale geleceği tarih belirsiz kalmaktadır.
2019-2023 yılları arasında yapılan incelemelerde, bazı belediyelerin İdare paylarının tahsilat sürelerinin bir ila üç yıl arasında değiştiği gözlemlenmiştir. Örneğin, (A) Belediyesinin 2019 yılına ait İdare payı 2021’de, 2021 yılına ait payı ise 2024’te yatırılmıştır. Ayrıca, 2022 ve 2023 yıllarına ait bazı İdare paylarının 31.12.2024 tarihine kadar Başkanlık hesabına aktarılmadığı görülmüştür. Bu durum, enflasyonist ortamda alacaklar için faiz tahakkuk ettirilmesini engellemektedir. Başkanlık, bu belirsizliklerin giderilmesi amacıyla 7174 sayılı Kanun’da gerekli düzenlemelerin yapılabilmesi için bir “Kanun Değişikliği Taslağı” hazırlamış ve ilgili bakanlığa iletmiştir. İdare paylarının tahsilat sürelerinin netleştirilmesi, gecikmelerde faiz uygulanabilmesi ve alacakların icra yoluyla takip edilebilir hale gelmesi açısından önem arz etmektedir. Bu nedenle, mevzuat çalışmasının ivedilikle tamamlanması gerektiği değerlendirilmektedir. |
BULGU: Başkanlık Gelirleri Arasında Sayılan İdare Paylarının Tahsilat Süresinde Belirsizlik Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
7174 sayılı Kapadokya Alanı Hakkında Kanun’un 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde düzenlenen İdare paylarının, Başkanlık hesabına ne kadar süre içinde yatırılacağına ilişkin bir hüküm bulunmadığı tespit edilmiştir.
Anılan Kanun’un “İdareye aktarılacak gelirler” başlıklı 6’ncı maddesinin söz konusu bendinde; “Nevşehir İl Özel İdaresi, Kapadokya Alanı sınırları içerisindeki belediyeler, Ürgüp Ticaret ve Sanayi Odası ve Nevşehir Ticaret ve Sanayi Odasının bir önceki yıl kesinleşmiş bütçe gelirlerinden en az yüzde bir oranında ayrılacak paylar” Başkanlık gelirleri arasında sayılmış, ancak bahse konu bu payların en geç hangi tarihe kadar Başkanlık hesabına aktarılacağı hususunda bir düzenleme yapılmamış, diğer bir ifadeyle İdare alacağının ne zaman muaccel hale geleceği belirsiz bırakılmıştır.
2019-2023 yıllarına ait İdare paylarının tahsilat tutarları ve tahsilat tarihlerine ilişkin incelemelerde; bazı Belediyelerin kesinleşmiş bütçe gelirleri üzerinden hesaplanan İdare paylarının bir ila üç yıl arasında değişen sürelerde (Örneğin, (A) Belediyesinin 2019 yılına ait 1.473.654,43 TL tutarındaki İdare payının 29.06.2021 tarihinde, aynı Belediyenin 2021 yılına ait 2.284.809,45 TL tutarındaki İdare payının 22.01.2024 tarihinde, (B) Belediyesinin 2019 yılına ait 383.826,86 TL tutarındaki İdare payının 31.10.2022 tarihinde, (C) Belediyesinin 2019 yılına ait 206.729,22 TL tutarındaki İdare payının 30.09.2022 tarihinde) Başkanlık hesabına yatırıldığı, ancak alacağın ödenmesi gereken son tarih belli olmadığından içinde bulunulan enflasyonist döneme rağmen söz konusu alacaklar için herhangi bir faiz tahakkuk ettirilemediği, ayrıca bazı Belediyelerin 2022 ve 2023 yılına ait kesinleşmiş bütçe gelirleri üzerinden hesaplanan İdare paylarının 31.12.2024 tarihi itibarıyla Başkanlık hesabına yatırılmadığı görülmüştür.
Başkanlık tarafından yukarıda yer verilen tespit üzerine 7174 sayılı Kanun’da düzenleme yapılabilmesi için “Kanun Değişikliği Taslağı” hazırlanarak 29.04.2025 tarihli ve 67709 sayılı yazı ile Kültür ve Turizm Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğüne iletilmiş olup, söz konusu Taslağa ilişkin “Genel Gerekçe” ile “Karşılaştırma Cetveli” tarafımıza sunulmuştur.
Sonuç itibarıyla, gerek tahsilatta yaşanabilecek gecikmeler durumunda faiz yaptırımı uygulanabilmesi gerekse alacağın dava / icra yoluyla takip edilebilir hale geleceği zamanın tespit edilebilmesi için söz konusu İdare paylarının en geç hangi tarihe kadar Başkanlık hesabına yatırılacağını belirleyen mevzuat çalışmasının ivedilikle tamamlanmasında fayda olacağı değerlendirilmektedir.