|
ÖZET: BASKİ’nin çevre temizlik vergisi (ÇTV) paylarının tahakkuk ve tahsilat süreçlerinde mevzuata uyulmadığı tespit edilmiştir. Balıkesir Su ve Kanalizasyon İdaresi (BASKİ), belediye ve mücavir alan sınırları içindeki konutlardan tahsil edilen ÇTV paylarını düzenli olarak bildirmemekte ve yalnızca su borçlarına mahsup işlemleri gerçekleştirmektedir. 2464 sayılı Kanun’un ilgili maddelerine göre, tahsil edilen ÇTV ve gecikme zammının %80’inin, takip eden ayın 20’sine kadar belediyeye aktarılması gerekmektedir. Ancak, bu süreçlerin mevzuata uygun olarak yürütülmediği gözlemlenmiştir.
Yapılan denetimlerde, BASKİ’nin Burhaniye Belediyesi’ne aktarılması gereken ÇTV paylarıyla ilgili bildirim yapmadığı ve bu payların yalnızca su faturalarına mahsup edildiği belirlenmiştir. Ayrıca, su faturalarına mahsup işlemlerinin de tahakkuk esasına göre değil, her ay su faturası tutarı kadar alacak kaydı yapılarak gerçekleştirildiği ve yıl sonunda toplu bir borç kaydı ile kapatıldığı anlaşılmıştır. Bu durum, tahsilat süreçlerinin düzenli bir şekilde yürütülmediğini göstermektedir. BASKİ’nin, ÇTV paylarının doğru bir şekilde beyan edilmesi ve ödenmesi için gerekli adımları atması, ayrıca tahsilat işlemlerinin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu süreçlerin düzgün bir şekilde yürütülmesi, hem BASKİ’nin hem de ilgili belediyenin mali durumunu olumlu yönde etkileyecektir. |
BULGU: BASKİ’den Alınması Gereken ÇTV paylarının Tahakkuk ve Tahsilatının Mevzuata Uygun Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Balıkesir Su ve Kanalizasyon İdaresince (BASKİ) belediye ve mücavir alan sınırları içerisindeki konutlar üzerinden tahsil edilen çevre temizlik vergisi (ÇTV) payına ilişkin bildirimlerin yapılmadığı, aktarım işlemlerinin yalnızca Belediyenin su borçlarına mahsup şeklinde ve bu borçlar kadar gerçekleştirildiği, söz konusu payların tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde izlenmediği görülmüştür.
2464 sayılı Kanun’un “Çevre Temizlik Vergisi” başlıklı mükerrer 44’üncü maddesinin 9’uncu fıkrasına göre, ilçe belediyesi ve mücavir alan sınırları içerisinde yer alan konutlar üzerinden tahsil edilen çevre temizlik vergisi ile bu verginin süresinde ödenmemesi nedeniyle tahsil edilen gecikme zammının %80’inin BASKİ tarafından tahsilatı takip eden ayın 20’inci günü akşamına kadar bildirilip aynı süre içerisinde de ödenmesi gerekmektedir.
Ayrıca 44’üncü maddenin 10’uncu fıkrasında, tahsil edilen vergi veya gecikme zammının yukarıda belirtilen süre içinde ilgili belediyeye yatırmayan idarelerden, bu tutarların 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 88’inci maddesinde; “(1) Gelirlerden alacaklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
Borç 1) Gelir tahakkuk tutarları bu hesaba borç, 600 Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
İlgili servislerden yıl içerisinde takibat servisine devredilen gelirlerden alacaklar bu hesaba alacak, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına borç kaydedilir…”
düzenlemesi bulunmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine istinaden BASKİ tarafından Burhaniye Belediyesi sınırları içerisindeki konutlar üzerinden tahsil edilen ÇTV ile bu verginin süresinde ödenmemesi nedeniyle tahsil edilen gecikme zammının %80’inin düzenli olarak tahsilatı takip eden ayın 20’nci günü akşamına kadar Belediye hesaplarına gönderilmesi gerekmektedir.
Belediyenin de yukarıdaki mevzuat hükümleri uyarınca BASKİ’den alacaklı olduğu ÇTV paylarını muhasebe kayıtlarında, yıl içerisinde tahakkuk eden tutarları 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile 600 Gelirler Hesabında muhasebeleştirmesi ve zamanında ödenmemesi durumunda da 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabındaki ilgili tutarları 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına aktarması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, BASKİ tarafından Belediyeye aktarılacak ÇTV payları ile ilgili olarak bildirim yapılmadığı, söz konusu paylar karşılığında yalnızca Belediyenin su faturalarına mahsup işlemi gerçekleştirildiği görülmüştür. Diğer taraftan, su faturalarına mahsup işlemlerinin de tahakkuk esasına göre gerçekleştirilmediği, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına her ay su faturası tutarı kadar alacak kayıt işlemi yapıldığı, yıl sonunda ise söz konusu hesaba yapılan alacak kayıtlarının tek bir borç kaydı işlemi ile kapatıldığı görülmüştür. Başka bir ifadeyle, önce tahsilat niteliğinde mahsup işlemleri yapılmakta, bu tahsilatların tahakkuku ise yıl sonunda toplu bir şekilde gerçekleştirilmektedir.
BASKİ tarafından kuruma aktarılması gereken ÇTV payının düzenli bir şekilde beyan edilip ödenmesi için gerekli girişimlerde bulunulması ve takip ve tahsil işlemlerinin yukarıda belirtilen mevzuatına uygun şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir.