|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bazı mal, hizmet ve yapım işlerinin, parasal limitlerin altında kalmak amacıyla kısımlara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi, idarelerin ihalelerde saydamlık, rekabet ve eşit muamele gibi temel ilkeleri sağlamakla yükümlü olduğunu belirtmektedir. Bu bağlamda, belirli eşik değerlerin altında kalmak için mal ve hizmet alımlarının kısımlara bölünmesi yasaklanmıştır.
Ayrıca, aynı Kanun’un 22’nci maddesi, büyükşehir belediyeleri için 2024 yılı itibarıyla 622.756,00 TL’yi aşmayan ihtiyaçların doğrudan temin usulüyle karşılanabileceğini ifade etmektedir. Ancak, ihale usullerinin belirli şartlar altında uygulanması gerektiği de vurgulanmaktadır. Yapılan incelemelerde, belediye tarafından gerçekleştirilen bazı alımların, aynı ihale konusu altında yer almasına rağmen, parasal sınırların altında kalacak şekilde kısımlara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle yapıldığı ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak, rutin ve öngörülebilir işlerin, Kamu İhale Kanunu’nda belirtilen temel ihale usulleri ile gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin ve verimli bir şekilde kullanılmasını sağlamak amacıyla önem arz etmektedir. |
BULGU: Bazı Alımların Kısımlara Bölünerek Doğrudan Teminle Gerçekleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Belediye tarafından bazı mal, hizmet ve yapım işlerinin parasal limitlerin altında kalmak amacıyla kısımlara bölünerek açık ihale usulü yerine doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde; İdarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin kısımlara bölünemeyeceği ifade edilmiştir. Ayrıca bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel usuller olduğu, diğer ihale usullerinin Kanun’da belirtilen özel hallerde kullanılabileceği belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise 2024 yılı için büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerin 622.756,00 TL’yi aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlarının ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin usulü ile karşılanabileceği belirtilmektedir.
11 Temmuz 2023 ve 32245 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ’in “Parasal limitler kapsamında yapılacak alımlar ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak alımlar” başlıklı 14’üncü maddesinin 4’üncü fıkrasında da ihale usulleriyle temin edilmesi gereken ihtiyaçların adet, kısım veya gruplara bölünerek temin edilemeyeceği düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede ise Belediye tarafından yıl içerisinde gerçekleştirilen ve aşağıdaki tabloda örnekleri gösterilen bazı mal, hizmet ve yapım işlerinin aynı ihale konusu içinde yer alabilecek nitelikte olduğu; ancak söz konusu işlerin, parasal sınırların altında kalacak şekilde kısımlara bölünmek suretiyle aynı yükleniciden doğrudan temin usulüyle gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.
Tablo 9: Kısımlara Bölünmek Suretiyle Yapılan Alımlar
| Şirket Adı (Temsili) | İşin Adı | İşin Tutarı |
| A Şirketi | Bursa Büyükşehir Belediyesi Hizmet Binası’nda Ek’li Teknik Şartnameye Göre Mekanik Tesisat İmalatları Yapılması | 496.740,00 TL |
| A Şirketi | Bursa Büyükşehir Belediyesi Hizmet Binası’nda Ek’li Teknik Şartnameye Göre Alçı, Boya Ve Yalıtım Tadilatları Yapılması | 618.400,00 TL |
| A Şirketi | Bursa Büyükşehir Belediyesi Ana Hizmet Binası’nda Ek’li Teknik Şartnameye Göre Elektrik Tesisatı İmalatları Yapılması | 517.000,00 TL |
| B Şirketi | Bursa Gemlik Sahil Bandında Kullanılmak Üzere Ekli Teknik Şartnamesine Uygun Olarak 2 Adet Kompozit Panel Kaplamalı Konteyner Satın Alınması | 616.000,00 TL |
| B Şirketi | Bursa Karacabey Malkara Plajında Kullanılmak Üzere Ekli Teknik Şartnameswine Uygun Olarak 1 Adet Kompozit Panel Kaplamalı Konteyner Satın Alınması | 452.000,00 TL |
| C Şirketi | Birim Bünyesinde Kullanılan Draeger Marka Temiz Hava Solunum Ekipmanlarında Kullanılmak Üzere Ek’li Teknik Şartnameye Göre Draeger Marka Fps 7000 Model Tam Yüz Maskesi Satın Alınması | 606.600,00 TL |
| C Şirketi | Ek’li Teknik Şartnameye Göre Solunum Tüpü Test Kiti Satın Alınması | 78.000,00 TL |
| C Şirketi | İtfaiye Personellerinin Yangın ve Kurtarma Olaylarında Kullandıkları Solunum Setleri İçin Ekli Teknik Şartnamesine Uygun Olarak Maske Kayışı ve Tüp Vanası Satın Alınması | 600.000,00 TL |
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar gereğince, rutin ve önceden öngörülebilir işlerin doğrudan temin yöntemi yerine 4734 sayılı Kanun’da belirtilen temel ihale usulleri ile temin edilmesi gerekmektedir.