|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, genel bütçeli idareler ve harcama birimleri tarafından sağlanan avans ve kredilerin mahsup sürelerine uyulmadığını ortaya koymuştur. Gecikme zammı tahsil edilmediği gözlemlenen bu durum, 5018 sayılı Kanun’un 35. maddesi ve 6183 sayılı Kanun’un hükümleri çerçevesinde sorun teşkil etmektedir. İlgili mevzuat, harcama yetkilisinin onayıyla avans verilmesini ve bu avansların belirli süreler içinde muhasebe yetkilisine belgelerle birlikte iade edilmesini zorunlu kılmaktadır.
Ayrıca, 25.02.2017 tarihli Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği, mahsup süresine uyulmadığında gecikme zammının mutemetlerden tahsil edileceğini belirtmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği de, süresi içinde kapatılmayan avans ve kredilerin ilgili hesaplarda izlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, mutemetlere verilen avansların zamanında kapatılmadığı ve gecikme zammının tahsil edilmediği tespit edilmiştir. İdare, bu hatalı uygulamayı düzeltmek amacıyla tüm harcama birimlerine gerekli bilgilendirmeyi yapmıştır. Mevzuatta belirtilen sürelerin dikkate alınarak, süresinde mahsup edilmeyen avans ve kredilerin ilgili hesaplara kaydedilmesi ve gerekli işlemlerin yapılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Bazı Avans ve Kredilerin Süresinde Kapatılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Harcama birimleri tarafından mal ve hizmet alımına ilişkin verilen avans ve kredilerde mahsup sürelerine uyulmadığı, gecikilen süreler için gecikme zammı tahsil edilmediği görülmüştür.
5018 sayılı Kanun’un 35’inci maddesinde; harcama yetkilisinin uygun görmesi ve karşılığı ödeneğin saklı tutulması kaydıyla, ivedi veya zorunlu giderler için avans vermek veya kredi açmak suretiyle ön ödeme yapılabileceği, her mutemedin ön ödemelerden harcadığı tutara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri, ilgili kanunlarında belirtilmemiş olması halinde avanslarda bir ay, kredilerde üç ay içerisinde muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade etmekle yükümlü olduğu, süresi içerisinde mahsup edilmeyen avanslar hakkında 6183 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı ifade edilmiştir.
25.02.2017 tarihli ve 55 sıra no.lu Muhasebat Genel Müdürlüğünün Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Genel Tebliği’nin “Mahsup işlemleri” başlıklı 7’nci maddesinde; belirtilen sürede mahsup edilmeyen avansların, mahsup edilmesi gereken tarihten itibaren, 6183 sayılı Kanun’un 51’inci maddesi hükmüne göre hesaplanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili mutemetten tahsil edileceği belirtilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 160 İş Avans ve Krediler Hesabının işleyişini açıklayan 102’nci maddesinde; İş Avans ve Krediler Hesabında kayıtlı bulunan avans ve kredi tutarlarından süresi içinde mahsup veya iade edilmeyenlerin, sorumluları adına 140 Kişilerden Alacaklar Hesabında izleneceği ifade edilmiştir.
İdarenin ön ödemeleri hesap grubu üzerinde yapılan incelemede, mutemetlere verilen avansların süresinde kapatılmayarak 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına alınmadığı ve ilgili mutemetlerden gecikme zammının tahsil edilmediği görülmüştür. Ayrıca mal alımları için açılan kredilerin süresinde kapatılmadığı tespit edilmiştir.
İdare, bulgu konusu hatalı uygulamanın düzeltilmesi için tüm merkez ve merkez dışı harcama birimlerine yazı yazılarak gerekli bilgilendirmenin yapıldığını bildirmiştir.
İdare tarafından mal ve hizmet alımları için mutemetlerine vermiş oldukları iş avansları ve kredilerinin kapatılmasında, mevzuatta öngörülen sürelere riayet etmesi ve süresinde mahsup edilmeyen avans ve kredilerin ilgili mutemet adına 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına kaydedilerek ilgili mevzuatına göre işlem yapılması gerekmektedir.