|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, bazı ilçe belediyelerinin cari yılda verdikleri iş avanslarının bir aylık yasal süre içinde mahsup edilmediği ve bu avanslarla ilgili gerekli işlemlerin yapılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 125. maddesi, mutemetlerin aldıkları avanslarla ilgili harcamalarını en geç bir ay içinde belgelerle kanıtlayarak iade etmeleri gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, süresinde mahsup edilmeyen avansların 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı’na kaydedilmesi ve 6183 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde, bazı avansların yasal süre içinde mahsup edilmediği, bu avansların 160 İş Avans ve Kredileri Hesabı’ndan 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı’na aktarılmadığı ve ilgili kanun hükümlerinin uygulanmadığı görülmüştür. Bu durum, mevzuata aykırılık teşkil etmekte olup, mutemetler hakkında disiplin işlemlerinin de gerçekleştirilmesi gerekmektedir. İdare, bu bulgulara katıldığını ve gerekli işlemlerin yapılacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, mutemetlere verilen avansların yasal süresi içinde mahsup edilip edilmediğinin düzenli olarak izlenmesi ve süresinde mahsup edilmeyen avanslarla ilgili mevzuatta belirtilen hükümlerin uygulanması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Bazı Avansların Kanuni Süresi İçerisinde Mahsup Edilmemesi ve Bu Avanslarla Alakalı Mevzuatta Yer Alan İşlemlerin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Cari yılda verilmiş olan bazı iş avansların, bir aylık sürede mahsup edilmediği ve süresinde mahsup edilmemiş bu avanslara dair gerekli işlemlerin/kayıtların yapılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 160 İş Avans ve Kredileri Hesabına dair işlemlerin izah edildiği 125’inci maddesinde; her mutemetin, aldığı avanstan harcadığı tutarlara dair ispatlayıcı belgeleri avansın verildiği tarihten itibaren en çok bir ay içinde vermek ve artan parayı iade etmekle mükellef olduğu, mutemetin işin tamamlanmasından sonra bir aylık sürenin bitimini beklemeksizin avans artığını iade ederek hesabını kapatmak mecburiyetinde olduğu, süresinde mahsup edilmeyen mutemet avansları veya iade edilmeyen avans artığının ise, mutemet adına 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına alınacağı ve mutemet hakkında 6183 sayılı Kanun hükümleri mucibince işlem yapılacağı ifade edilmiştir.
Mezkûr Yönetmelik’in “16 Ön ödemeler” başlıklı 123’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında ise, ön ödemeler ile ilgili olarak bu Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hallerde 5018 sayılı Kanun’un 35’inci maddesinde belirtilen yönetmelik hükümlerinin tatbik edileceği belirtilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 35’inci maddesine istinaden hazırlanmış olan Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in “Ön ödemelerde mahsup süresi ve sorumluluk” başlıklı 11’inci maddesinde; her mutemetin ön ödemelerden harcadığı tutara dair ispatlayıcı belgeleri, alakalı kanunlarında ayrıca belirtilmemiş olması halinde avanslarda bir ay içinde muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade ederek hesabını kapatmakla mükellef olduğu, mutemetlerce süresi içinde mahsup edilmeyen avanslar hakkında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerinin tatbik edileceği ve kanunen muteber bir mazereti olmaksızın avanslarını süresinde mahsup etmeyen mutemetler hakkında ise, ayrıca tabi oldukları personel mevzuatının disiplin hükümlerine göre de işlem yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine binaen, her mutemedin ön ödemelerden harcadığı tutara ilişkin ispatlayıcı belgeleri ve ön ödeme artığını; avanslarda bir ay, işin tamamlanmasından sonra bir aylık sürenin bitmesini beklemeden, muhasebe yetkilisine vermesi ve artan tutarı iade ederek hesabını kapatması icap etmekte olup avansın kanuni süresinde mahsup edilmemesi halinde ise avans, mutemet adına 140 Kişilerden Alacaklar Hesabında izlenmeli, bu alacak hakkında 6183 sayılı Kanun Hükümlerinin tatbik edilmeli ve mutemet hakkında tabi olduğu personel mevzuatının disiplin hükümleri işletilmelidir.
Cari yıldaki iş avansları incelendiğinde; bazı avansların bir aylık kanuni süre içerisinde mahsup edilmediği, kanuni süresi içiresinde mahsup edilmeyen bu avansların 160 İş Avans ve Kredileri Hesabından 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına aktarılmadığı, yine bu avanslarla alakalı 6183 sayılı Kanun hükümlerinin tatbik edilmediği ve mutemet hakkında disiplin hükümlerine istinaden işlem yapılmadığı tespit edilmiş olup bu vaziyet mevzuata aykırılık teşkil etmektedir. (mevzubahis avanslar yıl nihayeti itibarıyla kapatıldığından bilanço hatasına sebebiyet vermemektedir)
İdare tarafından verilen cevapta, bulguya iştirak edilmiş olup gerekli işlemlerin yapılacağı ifade edilmiştir.
Mutemetlere verilen avansların kanuni süresi içerisinde mahsup edilip edilmediğinin izlenmesi ve vaktinde mahsup edilmeyen avanslar ile alakalı mevzuatta yer alan hükümlerin tatbik edilmesi gerekmektedir.