|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı belediye gelirlerinin tahakkuk kayıtlarının eksik yapıldığını ortaya koymuştur. Büyükşehir İlçe Belediyesi, belirli gelirler için tahakkuk kaydı oluşturmadan doğrudan tahsilat kaydı işlemi gerçekleştirmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, eğlence ve haberleşme vergilerinin tahakkuk sürecini ve bu süreçteki yükümlülükleri net bir şekilde tanımlamaktadır. Ancak, yapılan incelemelerde, 2024 yılında elde edilen toplam 4.792.500,00 TL ecrimisil geliri ile 2.400.315,66 TL haberleşme vergisi ve 61.616,60 TL eğlence vergisinin, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına tahakkuk kaydı yapılmadan kaydedildiği tespit edilmiştir.
Bu durum, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı’nın toplamda 7.254.432,26 TL eksik çalışmasına yol açmıştır. Kamu İdaresi, eğlence ve haberleşme vergilerine ilişkin muhasebe kayıtlarının 2025 yılı itibarıyla yapılacağını belirtmiş, ancak bu kayıtlara dair herhangi bir kanıt sunmamıştır. Sonuç olarak, Kamu İdaresi’nin mali tablolarının güvenilir ve doğru bilgi sunabilmesi için, elde edilen gelirlerin tahakkuk kayıtlarının eksiksiz bir şekilde gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Bazı Belediye Gelirlerinin Tahakkuk Kayıtlarında Muhasebe Hesaplarının Kullanılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından elde edilen bazı gelirler için tahakkuk kaydı yapılmadan doğrudan tahsil kaydı yapıldığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 22’nci maddesinde; biletle girilmesi zorunlu olmayan eğlence yerlerinde her aya ait eğlence vergisinin o ayı takip eden ayın 20’nci günü akşamına kadar ilgili belediyeye yatırılacağı, 33’üncü maddesinde; bir ay içinde tahsil edilen telefon, teleks, faksimili (tıpkıbasım) ve data ücretlerine isabet eden haberleşme vergisinin, ilgili belediyeye tahsilatı takip eden ayın sonuna kadar bir beyanname ile bildirileceği ve aynı süre içinde ödeneceği belirtilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının niteliğini düzenleyen 86’ncı maddesinde; bu hesabın, mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen faaliyet alacaklarının izlenmesi için kullanılacağı, hesabın işleyişini düzenleyen 88’inci maddesinde ise; gelir tahakkuk tutarlarının bu hesaba borç, 600 Gelirler Hesabına alacak kaydedileceği ve bu hesapta kayıtlı alacaklardan, nakden veya mahsuben yapılan tahsilatın bir taraftan bu hesaba alacak, 100 Kasa Hesabı, 102 Banka Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.
İlgili madde hükümlerinden anlaşılacağı üzere eğlence vergisi ve haberleşme vergisi tahakkuku tahsiline bağlı vergiler olmayıp, tahsili için belirli bir süre öngörülmüştür. Dolayısıyla bu vergilerin takibinin yapılabilmesi için 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına tahakkuk kaydı yapılması gerekmektedir.
Yapılan yevmiye kayıtlarına ilişkin inceleme sonucunda belediyenin 2024 yılında elde ettiği 4.792.500,00 TL ecrimisil gelirinin, 2.400.315,66 TL haberleşme vergisinin ve 61.616,60 TL eğlence vergisinin 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına tahakkuk kaydı yapılmadan doğrudan tahsil kaydı yapılarak muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. Yapılan bu hata 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının toplam 7.254.432,26 TL eksik çalışmasına sebep olmuştur.
Kamu İdaresi cevabında, eğlence vergisi ve haberleşme vergisi tahakkuklarına yönelik muhasebe kayıtlarının 2025 yılı itibarıyla yapıldığı ifade edilmiş, ancak ilgili kayıtlara yönelik herhangi bir kanıtlayıcı belge sunulmamıştır.
Sonuç olarak, Kamu İdaresine ait mali tabloların tam, doğru ve güvenilir bilgi sunabilmesi için elde edilen gelirlerin tahakkuk kayıtlarına yönelik muhasebe işlemlerinin eksiksiz şekilde yerine getirilmesi gerekmektedir.