|
ÖZET: Bazı belediyelerin gelirlerinin tahakkuk ve tahsilat kayıtlarında, gelirlerden alacaklar hesabının kullanılmadığı tespit edilmiştir. 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, belediyelerin muhasebe kayıtlarında gelir tablosu ile bütçe hesapları arasında bir etkileşim sağlanırken, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ihmal edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 86. maddesi, tahakkuk eden faaliyet alacaklarının izlenmesi için bu hesabın kullanılmasını zorunlu kılmaktadır.
Yapılan incelemelerde, haberleşme vergisi, elektrik ve konutlara ait havagazı tüketim vergisi gibi çeşitli gelirlerin tahakkuk kayıtlarında yalnızca 600 Gelirler Hesabı ile 800 Bütçe Gelirleri Hesabı kullanılmıştır. Bu durum, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı’nın devre dışı bırakılması nedeniyle, tahakkuk eden gelirlerin tahsilatının takibini zorlaştırmaktadır. İlgili idare, mevzuata uygun olarak gerekli düzenlemeleri yapacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, gelirlerin tahakkuk ve tahsilat süreçlerinde mevzuatta belirtilen bilanço hesaplarının kullanılması büyük önem taşımaktadır. Bu sayede mali tabloların doğruluğu artırılacak ve belediyenin finansal durumu daha iyi bir şekilde yansıtılacaktır. |
BULGU: Bazı Belediye Gelirlerinin Tahakkuk ve Tahsilat Kayıtlarında Gelirlerden Alacaklar Hesabının Kullanılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin elde ettiği bazı gelirlerin tahakkukuna ilişkin muhasebe kayıtlarında gelir tablosu hesabı ile bütçe hesaplarının karşılıklı olarak kullanıldığı ancak gelirlerden alacaklar hesabının ise kullanılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin; 86’ncı maddesine göre 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen faaliyet alacaklarının izlenmesi için kullanılmaktadır.
Aynı Yönetmelik’in 88’inci maddesine göre; gelir tahakkuk tutarları 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına borç, 600 Gelirler Hesabına alacak kaydedilirken, bu hesapta kayıtlı alacaklardan, nakden veya mahsuben yapılan tahsilat bir taraftan bu hesaba alacak, 100 Kasa Hesabı, 102 Banka Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.
Yapılan incelemede; haberleşme vergisi, elektrik ve konutlara ait havagazı tüketim vergisi, konutlara ait çevre temizlik vergisi, işyeri açma izni harcı, maden işletmelerinden alınan paylar, bina vergisi, arsa vergisi, arazi vergisi, ilan ve reklam vergisi, diğer taşınmaz kira gelirlerinin tahakkuk kayıtlarında yalnızca 600 Gelirler Hesabı ile 800 Bütçe Gelirleri Hesabının karşılıklı olarak kullanıldığı, yukarıda yer verilen bilanço hesaplarının kullanılmadığı tespit edilmiştir. 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına yer verilmemesi sebebiyle faaliyet alacakları sadece tahsilat aşamasında kayıtlarda yer almakta ve tahakkuk eden gelirlerin tahsilatının takibini zorlaştırmaktadır.
İdare tarafından, gerekli işlemlerin bulguda belirtilen şekilde mevzuata uygun olarak yerine getirileceği belirtilmiştir.
Bu itibarla, gelirlerin tahakkukunda ve tahsilinde mevzuatta öngörülen bilanço hesaplarının kullanılmasına özen gösterilmeli ve mali tabloların gerçek durumu yansıtması sağlanmalıdır.