ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporları, bazı bilgisayar yazılımı alımlarının haklar hesabında izlenmediğini ortaya koymuştur. İncelemeler sonucunda, yazılım lisans yenileme ve güncelleme işlemlerinin 260 Haklar Hesabı yerine 630 Giderler Hesabı kullanılarak muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe Muhasebe Yönetmeliği’nin 210. maddesi, 260 Haklar Hesabı’nın hukuki tasarruflar ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağını belirtmektedir.

2022 Kesin Mizan Cetveli ve yevmiye kayıtları incelendiğinde, Gayri Maddi Hak-Fikri Hak-Bilgisayar Yazılımı gibi alt hesapların kullanılması gereken bazı alımların yanlışlıkla giderler hesabında kaydedildiği görülmüştür. Toplamda 104.399,96 TL tutarındaki bu harcamaların 630 Giderler Hesabı üzerinden muhasebeleştirilmesi, mali tablolarda 260 Haklar Hesabı ve 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı tutarlarının eksik kalmasına yol açmıştır.

Kamu İdaresi, lisans yenileme ve güncelleme harcamalarında 260 Haklar Hesabı’nın kullanılmaya başlanacağını belirtmiştir. Ancak, 2023 yılına ait kayıtların, 2022 dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi olmayacaktır.

BULGU: Bazı Bilgisayar Yazılımı Alımlarının Haklar Hesabında İzlenmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Kurum tarafından bazı yazılım lisans yenileme ve güncelleştirme işlemlerinin 260 Haklar Hesabı yerine 630 Giderler Hesabı kullanılarak muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe Muhasebe Yönetmeliği’nin 260 Haklar Hesabının niteliğinin belirtildiği 210’uncu maddesinde; bu hesabın, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.

2022 Kesin Mizan Cetveli ve yevmiye kayıtlarının incelenmesi neticesinde; Gayri Maddi Hak-Fikri Hak- Bilgisayar Yazılımı vb. alt hesapları çalıştırılarak bütçe gideri yapılan bazı alımların 260 Haklar Hesabı yerine, 630 Giderler Hesabı kullanılarak muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. İlgili alımlar aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Tablo 8:Alım Yapılan Haklar

Yevmiye No Açıklama Hesap Detay Adı Tutar (TL)
985 E-hakediş Pro Yazılımının Güncelleme Hizmet Alımı Bilgisayar Hizmeti Alımları 3.650,00
4579 İhale Yönetim ve Otomasyon Sisteminin Versiyon Güncellemesi Bilgisayar Hizmeti Alımları 13.570,00
4642 İdare Otomasyon Sisteminde Kullanılan Web Tabanlı Kamu Kurumu Otomasyonu Mevcut Modüllerin Program İyileştirme ve Geliştirme Çalışmaları Yapılması Bilgisayar Hizmeti Alımları 75.000,00
8162 Mezarlık Kayıt Sistemi Yazılım (Mebis) 1 Yıllık Sistem Güncellenmesi Hizmet Alım Bedeli Bilgisayar Hizmeti Alımları 12.179,96
TOPLAM TOPLAM TOPLAM 104.399,96

Sonuç olarak, bütçe gideri yapılan 104.399,96 TL’nin, 630 Giderler Hesabı kullanılarak

muhasebeleştirilmesi dolayısıyla 260 Haklar Hesabı ve 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı tutarlarının mali tablolarda eksik yer aldığı değerlendirilmektedir.

Kamu İdaresinin cevabında, lisans yenileme ve güncelleştirme harcamalarında 260 Haklar Hesabının kullanılmaya başlanılacağı ifade edilmiştir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik 2023 yılında yapılacak kayıtların 2022 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.