|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı hastanelerin Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) tarafından belirlenmemiş cadde ve sokakları otopark alanı olarak kullanarak gelir elde ettiğini ortaya koymuştur. Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun ilgili maddeleri, büyükşehir belediyelerinin araç park yerlerini tespit etme ve işletme yetkisini açıkça tanımlamaktadır. Ancak, denetimlerde belirlenen hastanelerin çevresindeki alanlar için UKOME tarafından herhangi bir karar alınmadığı görülmüştür.
Denetim raporunda, belirli hastanelerin işgal ettiği cadde ve sokaklarda vale hizmeti vererek gelir sağladıkları tespit edilmiştir. Bu durum, hukuki çerçevede sorunlar doğurmakta ve ilgili mevzuatın ihlaline yol açmaktadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre, park ücreti alma yetkisi yalnızca belediyeler tarafından verilmektedir. Bu kurallara aykırı hareket edenler, ciddi yaptırımlarla karşı karşıya kalabilir. Sonuç olarak, UKOME kararlarında belirtilmeyen alanları işgal eden gerçek ve tüzel kişilere yönelik gerekli işlemlerin yapılması için ilgili mercilere bildirimde bulunulması ve bu işgallerin sona erdirilmesi önem arz etmektedir. Bu durum, şehir içi ulaşım ve park düzenlemelerinin etkinliğini artıracaktır. |
BULGU: Bazı Cadde ve Sokakların Ulaşım Koordinasyon Merkezi Kararı Olmamasına Rağmen Kullanılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Kurumun tasarruf alanlarında yapılan denetimlerde, il içinde faaliyet gösteren bazı hastanelerin, Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) tarafından belirlenen otopark alanlarının dışındaki cadde ve sokakları otopark alanı olarak kullandığı ve buraları işletip gelir elde ettiği görülmüştür.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek büyükşehir belediyelerinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.
Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezi Yönetmeliği’nde UKOME’nin nasıl kurulacağı ile görev ve yetkileri belirtilmiştir. Anılan Yönetmelik’in, “Görev ve Yetkileri” başlıklı 18 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde Kanun’a paralel olarak karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek, gerçek ve tüzel kişiler ile resmi ve özel kurum ve kuruluşlara ait otopark olmaya müsait boş alan, arazi ve arsaları geçici otopark yeri olarak ilan etmek ve bunların sahiplerine veya üçüncü şahıslara işletilmesi için izin vermek UKOME’nin görev ve yetkisi olarak tanımlanmıştır.
UKOME tarafından Ankara için çeşitli tarihlerde bu yerlerin belirlenmesi ve işletilmesi için kararlar alınmıştır. Alınan kararlar incelendiğinde, aşağıdaki tabloda gösterilen hastanelerin etrafındaki cadde ve sokaklar için herhangi bir karar alınmadığı ve bu hastanelere herhangi bir kiralama işlemi tesis edilmediği görülmüştür. Tabloda yer alan Hastanelerin belirtilen sokak ve caddeleri işgal ettiği, bunların bir kısmının işgal edilen bu alanlarda vale hizmeti vererek gelir elde ettikleri görülmüştür.
Tablo 24: Cadde ve Sokakları İşgal Eden Hastaneler Tablosu
| Kurum Adı | Kurum Adı | Adresi | İşgal Açıklaması |
| Özel | .. Hastanesi | Yukarı Bahçelievler Mahallesi Mareşal Fevzi Çakmak Caddesi | 53. Sokak işgali. |
| Özel | .. Hastanesi | Kızılırmak Mah. 1450. Sokak | 1449 ve 1450. Sokak işgali. |
| Özel | . Hastanesi | Paris Cad. Kavaklıdere Çankaya | Paris Caddesi işgali |
| Özel | . Hastanesi | Söğütözü Mah. 2165. Sok. Çankaya | 2176. Sokak işgali |
| Özel | . Hastanesi | Çayyolu Mah. 1920. Cad. Çankaya | 1920. Cadde işgali |
| Özel | . Hastanesi | Kalaba Mah. 30. Sok. Keçiören | Sarıkamış Şehitleri Sokak işgali |
| Özel | … Hastanesi | Tunus Cad. Kavaklıdere Çankaya | Tunus Caddesi işgali |
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 79 uncu maddesiyle karayolu üzerinde park ücretinin, büyükşehirlerde büyükşehir belediyeleri tarafından verilen izinle gerçek veya tüzel kişilerce alınabileceği, bu hükme aykırı olarak park ücreti alan veya almaya teşebbüs edenler, fiilleri daha ağır bir ceza gerektiren bir suç oluşturmadığı takdirde, altı aydan iki yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılacağı belirtilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa iştirak edildiği ve gerekli denetim ve düzenlemelerin yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak UKOME kararlarında belirtilmeyen alanları işgal ederek otopark olarak kullanan veya bu yerlerden gelir elden eden gerçek ve tüzel kişiler hakkında, gereken işlemlerin yapılabilmesi için Kurum tarafından yetkili mercilere bildirimde bulunulması ve cadde ve sokakların işgaline son verilmesi gerekmektedir.