|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı doğrudan temin tedariklerinde onay belgesinin zamanında düzenlenmediğini ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesine göre gerçekleştirilen alımlarda, piyasa fiyat araştırması öncelikle yapılmakta ve bu araştırmaya dair tutanaklar ilk aşamada hazırlanırken, gerekli onay belgesinin en son aşamada düzenlendiği tespit edilmiştir. Bu durum, ilgili mevzuatla belirlenen süreçlerin ihlaline yol açmaktadır.
Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ’in tanımlar bölümünde onay belgesinin, alımın detaylarını içeren ve harcama yetkilisinin imzasını taşıyan bir belge olduğu belirtilmiştir. Tebliğin uygulama esaslarına göre, alımlar için öncelikle onay belgesinin hazırlanması ve ardından piyasa fiyat araştırmasının yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. Ancak incelemeler, bazı durumlarda piyasa fiyat araştırma tutanaklarının ilk olarak düzenlendiğini ve onay belgesinin tedarik işleminin sonunda bir tasdik belgesi gibi hazırlandığını göstermektedir. İdare, bu bulgulara katıldığını ve gerekli önlemlerin alınacağına dair bir yanıt vermiştir. Doğrudan temin süreçlerinde, öncelikle onay belgesinin düzenlenmesi ve sonrasında piyasa fiyat araştırmasının gerçekleştirilmesi gerektiği açıkça ortaya konmuştur. |
BULGU: Bazı Doğrudan Temin Tedariklerinde Onay Belgesi Tanzim Edilmeden Alıma Çıkılmış Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesine göre yapılan alımların bazılarında; öncelikle fiyat araştırması yapılarak piyasa fiyat araştırma tutanağı tertip edildiği, tedarikin başında hazırlanması icap eden onay belgesinin ise en son tanzim edildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesine istinaden hazırlanmış olan Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ’in “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde; onay belgesinin: alım mevzu işin; nevi, mahiyeti, varsa proje numarası, miktarı, gereken hallerde yaklaşık maliyeti, kullanılabilir ödeneği ve tertibi ile avans ve fiyat farkı verilecekse şartlarını gösteren, harcama yetkilisinin imzasını taşıyan ve ilgili mevzuatına göre tanzim edilen belge olduğu ifade edilmiştir.
Mezkûr Tebliğ’in “Alımlara ilişkin uygulama esasları” başlıklı 4’üncü maddesinin ikinci fıkrasında ise; alımlar için evvela onay belgesi tanzim edileceği, buna müteakiben vazifeli kişiler tarafından piyasa fiyat araştırması yapılacağı ve buna dair belgelerin mesnetleri ile beraber onay belgesi ekleneceği belirtilmiştir.
İdarenin 4734 sayılı Kanun’un 22/d maddesi kapsamındaki alımları incelendiğinde; mevzubahis tedariklerin bir kısmında, en son tanzim edilmesi lazım gelen piyasa fiyat araştırma tutanağının en başta tanzim edildiği ve doğrudan temin onay belgesinin ise, tedarik yapılmasına dair onaydan ziyade bir nevi netice tasdiki şeklinde tedarik işleminin nihayetinde tanzim edildiği anlaşılmış olup bu hal mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
İdare tarafından verilen cevapta, bulguya iştirak edilmiş olup mevzubahis hususta gereken hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.
Doğrudan temin tedariklerinde, önce onay belgesi tanzim edilmesi ve akabinde piyasa fiyat araştırması yapılarak ihtiyacın karşılanması gerekmektedir.