|
ÖZET: Bazı gelir tahakkukları ve tahsilatlarının elektronik ortamda kaydedilmemesi, faaliyet sonuçları tablosunun gerçeği yansıtmadığına dair bulgular ortaya konmuştur. Yapılan denetimlerde, muhasebe işlem fişleri üzerindeki gelir yansıtma kayıtlarının Birleşik Veriler Defterine (BVD) aktarılmadığı tespit edilmiştir. Örneğin, belirli muhasebe işlem fişleri BVD’de birleştirilmişken, bazı gelir yansıtma hesaplarına ait kayıtların eksik olduğu görülmüştür. Bu durum, Birleşik Veriler Defterinden hesaplanan faaliyet sonuçları ile kurumun gönderdiği tablolar arasında tutarsızlıklara yol açmıştır.
Ayrıca, bazı ödeme emirleri üzerindeki gelir yansıtma kayıtlarının da elektronik ortamda kaydedilmediği belirlenmiştir. Bu eksiklikler, faaliyet sonuçları tablolarındaki gelir toplamları ve sonuçları arasında farklılıklara neden olmuştur. İlgili yönetmelik hükümleri, mahalli idarelerin hesap ve kayıtlarında şeffaflık ve doğruluğun sağlanmasını amaçlamaktadır. Ancak, mevcut durum bu hedeflere ulaşılmadığını göstermektedir. Kamu İdaresi, belirtilen hataların kabul edildiğini ve düzeltme işlemlerinin yapıldığını bildirmiştir. Ancak, düzeltmelere ilişkin muhasebe işlem fişlerinin detayları sunulmamıştır. 2025 yılı içerisinde düzeltmelerin yapılmış olması, 2024 yılı mali tablolarındaki tutarsızlıkları gidermemektedir. Bu nedenle, kurumun 2024 yılı faaliyet sonuçları tablolarındaki hataların ve tutarsızlıkların acilen düzeltilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Bazı Gelir Tahakkuklarındaki ve Tahsilatlarındaki Gelir Yansıtmalarının Elektronik Ortama Kaydedilmemesi Nedeniyle Faaliyet Sonuçları Tablosunun Gerçeği Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Bir kısım muhasebe işlem fişlerindeki (MİF ) makbuzlar ile yapılan tahsilatlar ve gelir tahakkukları muhasebeye yansıtılırken; aynı MİF’leri üzerinde bulunan gelir yansıtma kayıtlarının Birleşik Veriler Defterine ( BVD’ye ) kaydedilmediği saptanmıştır.
Örneğin 1119/1, 2, 3 ,4 ,5, 6 no.lu Muhasebe İşlem Fişleri BVD’de 1119 no.lu yevmiyede birleştirilmiş; ancak 120, 121 ve 600 no.lu hesaplar BVD’ye aktarıldığı halde; 800, 805 ve 810 no.lu gelir yansıtma hesaplarına ait 29 satır kaydın BVD’ye kaydedilmediği görülmüştür. İlgili MİFleri üzerindeki gelir yansıtma kayıtlarının Birleşik Veriler Defterine ( BVD’ye ) kaydedilmemesi sonucu; Birleşik Veriler Defterinden Hesaplanan Faaliyet Sonuçları Tablosu ile Kurumun Gönderdiği Faaliyet Sonuçları Tablosundaki Dönem Faaliyet Sonucunun arasında fark oluşmuştur.
Benzer şekilde bazı Ödeme Emirlerinin üzerinde mevcut olan gelir yansıtmalarının bir kısmının elektronik ortamda birleşik veriler defterinin yevmiye kayıtlarına kaydedilmediği saptanmıştır.
Birleşik Veriler Defterinden Hesaplanan Faaliyet Sonuçları Tablosundaki Gelirler Toplamı ve Faaliyet Sonucu ile Kurumun Gönderdiği Faaliyet Sonuçları Tablosundaki Gelirler Toplamı ve Faaliyet Sonucu farklı olup; iki Faaliyet Sonuçları Tablosundaki Dönem Faaliyet Sonucunun arasındaki farkın, bir kısım gelir yansıtma kayıtlarının sisteme kaydedilmemesinden kaynaklandığı saptanmıştır.
27.05.2016 tarihli ve 29724 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 1’inci maddesinde;
“(1) Bu Yönetmeliğin amacı, il özel idaresi, belediye, bağlı idare ve birliklerin; gelir ve gider bütçelerinin hazırlanması, kesin hesabın çıkarılması, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş bütçe ve muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin usul, esas, ilke ve standartların belirlenmesidir.” hükümleri mevcuttur.
İlgili Yönetmelik hükümleri ile, mahalli idarelerin hesap ve kayıtlarında tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi ve mali tablolarının doğru ve bütçe ve muhasebe ilkeleri çerçevesinde ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde hazırlanması amaçlanmıştır.
Birleşik Veriler Defterinden Hesaplanan Bilançoda, Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu eksi (-) 3.000 TL ( eksi olması nedeniyle zaten hatalı ) ve Kurumun Gönderdiği Bilançoda, Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu 96.525.285 TL olup; ikisi arasındaki fark 96.528.285 TL’dir. Birleşik Veriler Defterinden Hesaplanan Faaliyet Sonuçları Tablosundaki: Gelirler Toplamı 400.833.546,13 TL; Kurumun Gönderdiği Faaliyet Sonuçları Tablosunda: Gelirler Toplamı 400.836.546,13 TL olup; iki Faaliyet Sonucu Tablosundaki Gelirler Toplamı arasındaki fark 3.000 TL’dir. Farkın nedeni kurumun gönderdiği 2024 yılı Faaliyet Sonuçları Tablosundaki 600.05-Diğer Gelirler Hesabının ( 318.108.067,92 TL) 3.000 TL fazla olmasıdır.
Birleşik Veriler Defterinden Hesaplanan Faaliyet Sonuçları Tablosunda Faaliyet Sonucu 96.547.189,48 TL kar olmasına karşın; Kurumun Gönderdiği Faaliyet Sonuçları Tablosunda Faaliyet Sonucu 96.528.285,72 TL kar olup; iki Faaliyet Sonuçları Tablosundaki Dönem Faaliyet Sonucunun arasındaki fark 18.903,76 TL’ dir.
Bir kısım gelir yansıtmalarının BVD’ye kaydedilmemesi, Faaliyet Sonuçları Hesabında hataya neden olmaktadır. Görevli personelin uyarılması, kayıtların en az iki kişi tarafından kontrol edilmesi ve iç kontrol sisteminin ivedilikle kurulması gereklidir.
Mezkur gelir kayıtlarının yansıtmalarının yapılarak ilgili gelirlerin mali tablolara yansımasının sağlanması gerekmektedir.
Kamu İdaresi cevabında, bulguda belirtilen hataya itirazda bulunmamış olup; bir kısım gelir yansıtmalarının BVD’ye kaydedilmemesinin Faaliyet Sonuçları Hesabında hataya neden olduğunu kabul etmiştir. Mezkur gelir kayıtlarının yansıtmalarının yapılarak ilgili gelirlerin mali tablolara yansımasının sağlandığını bildirmiştir. Ancak yapılmayan gelir yansıtmalarının düzeltme kaydına ait hiçbir muhasebe işlem fişi yeymiye tarih ve no.su bildirilmemiştir.
Sonuç olarak; Kamu İdaresi cevabında konu ile ilgili hatanın 2025 yılı içerisinde düzeltildiği belirtilmiş olmasına rağmen; yapılmayan gelir yansıtmalarının düzeltme kaydına ait hiçbir muhasebe işlem fişi yeymiye tarih ve no.su bildirilmemiştir.
Belirtilen hata 2025 yılında düzeltme kaydı ile düzeltilmiş olsaydı bile bunun 2024 yılı mali tablolarına etkisi olmayacaktı. Mezkur hatanın etkilediği Kurumun 2024 yılı Faaliyet Sonuçları Tablolarındaki faaliyet sonuçları rakamlarındaki tutarsızlığın ve hatanın düzeltilmesi gerekir.