Bazı Gelirlerde Tahsilat Oranının Düşük Olması (Sayıştay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

BULGU: Bazı Gelirlerde Tahsilat Oranının Düşük Olması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediye de bazı gelirlerin tahsilat oranının oldukça düşük kaldığı, bu durumun mali tabloları olumsuz etkilediği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” Denilmektedir.
Yine mezkur kanunun “Gelirlerin toplanması sorumluluğu” başlıklı 38’inci maddesi “Kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanlar, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur.” Hükmüne amirdir.
Belediyede 121.01.03.09.58 hesap nolu işyeri ve diğer şekillerde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergisi gelirinin 5.027.660,89 TL’sinin tahsil edilemediği, bu nedenle tahsilat oranının %17,54 olduğu, 121.01.03.09.53 hesap nolu ilan ve reklam vergisinin 364.317,71 TL’sinin tahsil edilemediği, bu nedenle tahsilat oranının %17,83 olduğu tespit edilmiş olup, bazı gelirlere ilişkin tahsilat/tahakkuk oranlarının yer aldığı tabloya aşağıda yer verilmiştir:
Tablo 10: Bazı Gelirlere İlişkin Tahsilat/Tahakkuk Oranları

Hesap Kodu Yardımcı Hesap Kodu Hesap Adı Dönem İçinde Yapılan İşlem Dönem İçinde Yapılan İşlem Tahsilat oranı (%)
Hesap Kodu Yardımcı Hesap Kodu Hesap Adı Tahakkuk (TL) Tahsilat (TL) Tahsilat oranı (%)
120 01-02-09-51 Bina Vergisi 9.959.330,21 6.959.811,23 69,88
120 01-02-09-52 Arsa Vergisi 898.684,62 625.106,54 69,56
120 01-02-09-53 Arazi Vergisi 195.657,00 110.433,79 56,44
120 01-03-09-53 İlan ve Reklam Vergisi 89.492,67 26.759,79 29,90
120 01-03-09-58 İşyeri ve Diğer Şekillerde Kullanılan Binalara Ait Çevre Temizlik Vergisi 1.650.738,32 645.503,28 39,10
120 01-06-09-53 İşgal Harcı 1.471.480,00 944.134,66 64,16
120 01-06-09-60 Konutlara Ait Yapı Kullanma İzni Harcı 62.758,62 19.990,26 31,85
120 03-06-01-99 Diğer Taşınmaz Kira Gelirleri 3.519.849,57 1.946.748,98 55,31
120 05-03-02-99 Diğer İdari Para Cezaları 686.331,00 253.872,85 36,99
121 01-02-09-51 Bina Vergisi 9.022.583,58 5.074.912,18 56,25
121 01-02-09-52 Arsa Vergisi 1.114.537,45 636.140,79 57,08
121 01-02-09-53 Arazi Vergisi 452.221,81 168.036,75 37,16
121 01-03-09-53 İlan ve Reklam Vergisi 443.395,39 79.077,68 17,83
121 01-03-09-58 İşyeri ve Diğer Şekillerde Kullanılan Binalara Ait Çevre Temizlik Vergisi 6.097.161,43 1.069.500,54 17,54
121 01-09-01-01 Kaldırılan Vergi Artıkları 5.129,52 1.553,34 30,28
121 03-06-01-99 Diğer Taşınmaz Kira Gelirleri 632.876,97 370.922,63 58,61
121 05-03-02-99 Diğer İdari Para Cezaları 177.471,95 32.547,41 18,34
122 03-06-01-99 Diğer Taşınmaz Kira Gelirleri 600,00 90,00 15,00

Kamu idaresi tarafından verilen cevapta, bulgu konusu hususa iştirak edildiği, gerekli özenin gösterileceği belirtilmiştir.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun, kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanlara getirdiği sorumluluk nedeniyle tahsilat oranı düşük kalan gelirlerin tahsilat oranlarının yükseltilmesi gerekmektedir.

ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bazı gelirlerin tahsilat oranlarının düşük kalması, belediyenin mali tablolarını olumsuz etkilemiştir. Özellikle çevre temizlik vergisi ve ilan-reklam vergisi gibi gelirlerde tahsilat oranları %17,54 ve %17,83 olarak tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu, kamu gelirlerinin zamanında ve eksiksiz tahsil edilmesini zorunlu kılmakta olup, bu durumun iyileştirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Kamu idaresi, konuya ilişkin gerekli önlemlerin alınacağını belirtmiştir.