|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin emlak vergisi, reklam ve ilan vergisi ile çevre temizlik vergisi gelirlerinin tahsilat oranlarının düşük olduğu belirlenmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 59. maddesi, belediyelerin gelirleri arasında vergilerin yer aldığını ifade etmektedir. Ayrıca, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu, ilan ve reklam vergisi ile çevre temizlik vergisinin tahsil edilmesine dair düzenlemeleri içermektedir. Bu bağlamda, belediyelerin, ilgili mevzuat çerçevesinde vergi gelirlerini düzenli olarak tahsil etmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemeler sonucunda, ilgili belediyenin sorumluluk alanında 9.384 tescilli emlak vergisi mükellefi bulunduğu ve bu mükelleflerden elde edilen vergi gelirinin 1.460.605,21 TL olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, sadece 3 tescilli reklam ve ilan vergisi mükellefi ile 63 tescilli çevre temizlik vergisi mükellefi mevcut olup, bu mükelleflerden elde edilen gelirler sırasıyla 85.093,86 TL ve 104.576,33 TL olarak kaydedilmiştir. Bu veriler, belediyenin mükellefiyet oranlarının oldukça düşük olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, önemli gelir kalemleri arasında yer alan bu vergilerin tahakkuk ve tahsil oranlarının artırılması amacıyla, ilgili idarenin vergi mükellefiyeti oluşturma konusunda etkin çalışmalar yapması gerektiği değerlendirilmektedir. |
BULGU: Bazı Gelirlerin, Tahakkuk ve Tahsillerinin Düşük Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdarenin, emlak vergisi, reklam ve ilan vergisi ile çevre temizlik vergisine ilişkin gelirlerinin düşük oranlarda tahsil edildiği tespit edilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin gelirleri” başlıklı 59’uncu maddesinde, vergiler belediyenin gelirleri arasında sayılmıştır.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İlan ve Reklam Vergisi” başlıklı bölümündeki 12’nci maddesinde, belediyelerin sınırları ile mücavir alanları içinde yapılan her tür ilan ve reklamın vergiye tabi olduğu düzenlenmiştir ve bu verginin ödenmesi, mükellefi vb. konularda açıklamalarda bulunulmuştur.
Aynı Kanun’un “Çevre temizlik vergisi” başlıklı mükerrer 44’üncü maddesinde, belediyelerin sınırları ile mücavir alanları içinde bulunan ve belediyelerin sunduğu çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu belirtilmiş ve bu verginin ödenmesi, mükellefi vb. konularda açıklamalara yer verilmiştir.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun “Bina Vergisi” başlıklı birinci kısmındaki 1’inci maddesinde ise Ülkemiz sınırları içerisinde bulunan binaların, bina vergisine, arazi ve arsaların ise arazi vergisine tabi olduğu ifade edilmiş ve Kanun’un diğer maddelerinde bu vergilere ilişkin detaylı açıklamalara yer verilmiştir.
Yukarıda gösterilen mevzuat hükümleri uyarınca, belediyeler tarafından, ilgili düzenlemelere uygun olarak vergi gelirlerinin mükelleflerinden düzenli şekilde tahsilinin sağlanması gerekir.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Gelirlerin toplanması sorumluluğu” başlıklı 38’inci maddesinde, Kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanların, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumlu olduğu hükme bağlanmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinde ise “belediye gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek” başkanın görevleri arasında sayılmıştır.
Mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, İdarenin gelirlerinin tarh, tahakkuk ve tahsillerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılması, ilgili yetkililerin sorumluluğudur ve üst yöneticinin de görevleri arasındadır.
Yapılan incelemede;
İdarenin sorumluluk sınırları içerisinde 9.384 adet tescilli emlak vergisi mükellefi olduğu ve yılı ilgili vergi gelirlerinin 1.460.605,21 TL olarak gerçekleştiği,
Batman Kozluk Mal Müdürlüğü kayıtlarına göre, Belediye sınırları içerisinde 1.324 adet vergi mükellefiyeti olmasına rağmen, İdarenin sorumluluk sınırları içerisinde sadece 3 adet tescilli reklam ve ilan vergisi mükellefi olduğu ve yılı ilgili vergi gelirlerinin 85.093,86 TL olarak gerçekleştiği, 63 adet tescilli çevre temizlik vergisi mükellefi olduğu ve yılı ilgili vergi gelirlerinin 104,576,33 TL olarak gerçekleştiği, tespit edilmiştir.
Görüleceği üzere Mal Müdürlüğü verilerine göre Belediye mükellefiyeti oldukça düşük kalmaktadır.
Dolayısıyla, önemli gelir kalemleri arasında yer alan bu gelirlerin tahakkuk/tahsil oranlarını artırmak için sorumlu ve görev sahası dahilinde vergi mükellefiyeti oluşturması konusunda gerekli çalışmaların yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.