|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı gelir kalemlerinin tahsilat oranlarının beklenenin altında kaldığını ortaya koymuştur. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38. maddesi, belediye başkanının gelir ve alacakların takibi ve tahsilatını sağlama sorumluluğunu vurgularken, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu da mali hizmetler biriminin bu süreçteki görevlerini belirlemektedir. İlgili mevzuat çerçevesinde, gelirlerin tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin etkin bir şekilde yürütülmesi gerektiği ifade edilmektedir.
İdarenin 2024 yılına ait gelir tahakkuk ve tahsilat oranları incelendiğinde, bazı kalemlerde ciddi düşüşler gözlemlenmiştir. Örneğin, bina vergisi için tahsilat oranı %42,24, arsa vergisi için ise %38,52 olarak belirlenmiştir. Diğer gelir kalemleri de benzer şekilde düşük oranlar göstermektedir. Bu durum, gelirlerin etkin takibi ve tahsilat süreçlerinin iyileştirilmesi gerektiğini göstermektedir. Kamu idaresi, gelir tahakkuk ve tahsilat oranlarının artırılması amacıyla gerekli adımların atılmaya başlandığını belirtmiştir. Ancak, düşük tahsilat oranları, ilgili mevzuat hükümlerine uygun hareket edilmesi ve bu süreçlerde daha fazla özen gösterilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. |
BULGU: Bazı Gelirlerin Tahsilat Oranının Düşük Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Tahakkuku yapılan bazı gelir kalemlerine ilişkin tahsilat oranlarının düşük düzeyde gerçekleştiği görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinde; belediyenin hak ve menfaatlerini korumak, gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek belediye başkanının görevleri arasında sayılmıştır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Malî hizmetler birimi” başlıklı 60’ıncı maddesinin (e) bendinde; ilgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk
ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek mali hizmetler biriminin görevleri arasında düzenlenmiştir.
Aynı Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde ise; gelirlerin ve alacakların tahsili muhasebe hizmetinin bir parçası olarak görülmüş ve muhasebe yetkilisinin bu hizmetlerin yapılmasından sorumlu olduğu belirtilmiştir.
İdarenin 2024 yılı gelir tahakkuk ve tahsilat oranlarının incelenmesi neticesinde; ayrıntısı aşağıdaki tabloda görüleceği üzere, bazı gelir kalemlerinin tahsilat oranlarının düşük olduğu tespit edilmiştir.
Tablo 8: Bazı Gelirlere İlişkin Tahakkuk ve Tahsilat Durumu Tablosu
| Gelirin Türü | Devreden Gelir Tahakkuku (TL) |
2024 Yılı Tahakkuku (TL) | Toplam Tahakkuk (TL) |
2024 Yılı Net Tahsilatı (TL) |
Tahsilat Oranı (%) |
| Bina Vergisi | 14.850.949,70 | 22.072.600,29 | 36.923.549,99 | 15.595.952,88 | 42,24 |
| Arsa Vergisi | 2.052.993,62 | 5.004.464,59 | 7.057.458,51 | 2.718.539,21 | 38,52 |
| Arazi Vergisi | 949.995,04 | 49.045,88 | 999.040,92 | 39.917,98 | 4,00 |
| İlan Reklam Vergisi |
668.000,40 | 226.798,49 | 894.798,89 | 163.556,26 | 18,28 |
| İşyerlerine Ait Çevre Temizlik Vergisi |
8.537.145,20 | 11.182.137,05 | 19.719.282,25 | 3.959.366,75 | 20,08 |
Kamu idaresi cevabında özetle; gelirlerin tahakkuk ve tahsilat oranlarının artırılmasına ilişkin gerekli çalışmaların yapılmaya başlandığı ifade edilmiştir.
Sonuç itibarıyla; İdarenin bazı gelirlerinde tahsilat oranının düşük gerçekleşmesi, takip ve tahsil hususunda yeterli özenin gösterilmesini ve yukarıdaki mevzuat hükümlerine uygun hareket edilmesini gerektirmektedir.