| ÖZET: İdarenin bazı gelirlerinde tahsilat oranının düşük gerçekleşmesi tespit edilmiştir. Buna göre; 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’ndaki düzenlemeler neticesinde, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak, gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek ile idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek mali hizmetler biriminin görevleri arasında düzenlenmiştir. İdarenin 2023 yılı gelir tahakkuk ve tahsilat oranlarının incelenmesi neticesinde bazı gelir kalemlerinin tahsilat oranının düşük olduğu tespit edilmiştir. Bu durum idarenin takip ve tahsil hususunda yeterli özenin gösterilmesini gerektirmektedir. |
BULGU: Bazı Gelirlerin Tahsilat Oranının Düşük Olması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Tahakkuku yapılan bazı gelir kalemlerine ilişkin tahsilat oranlarının düşük düzeyde gerçekleştiği görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinde; belediyenin hak ve menfaatlerini korumak, gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek belediye başkanının görevleri arasında sayılmıştır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Malî hizmetler birimi” başlıklı 60’ıncı maddesinin (e) bendinde; ilgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek mali hizmetler biriminin görevleri arasında düzenlenmiştir.
Aynı Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde ise; gelirlerin ve alacakların tahsili muhasebe hizmetinin bir parçası olarak görülmüş ve muhasebe yetkilisinin bu hizmetlerin yapılmasından sorumlu olduğu belirtilmiştir.
İdarenin 2023 yılı gelir tahakkuk ve tahsilat oranlarının incelenmesi neticesinde; ayrıntısı aşağıdaki tabloda görüleceği üzere, bazı gelir kalemlerinin tahsilat oranlarının düşük olduğu tespit edilmiştir.
Tablo 8: Bazı Gelirlere İlişkin Tahakkuk ve Tahsilat Durumu Tablosu
| Gelirin Türü | Devreden Gelir Tahakkuku (TL) | 2023 Yılı Tahakkuku (TL) | Toplam Tahakkuk (TL) | 2023 Yılı Net Tahsilatı (TL) | Tahsilat Oranı (%) |
| Bina Vergisi | 77.437.014,92 | 178.672.770,38 | 256.109.785,30 | 151.699.058,11 | 59,23 |
| Arsa Vergisi | 17.380.345,95 | 57.252.433,17 | 74.632.779,12 | 49.177.316,32 | 65,89 |
| Arazi Vergisi | 2.290.434,66 | 1.958.897,30 | 4.249.331,96 | 2.350.404,65 | 55,31 |
| İlan Reklam Vergisi | 1.209.690,50 | -470.912,47 | 738.778,03 | 212.441,37 | 28,76 |
| Biletle Girilmeyen Yerlere Ait Eğlence Vergisi |
137.766,58 | 93.450,00 | 231.216,58 | 72.780,19 | 31,48 |
| İşyerlerine Ait Çevre Temizlik Vergisi | 9.061.275,14 | 9.356.717,28 | 18.417.992,42 | 9.010.998,31 | 48,92 |
Kamu idaresi cevabında özetle; gelirlerin tahsilat oranının artırılmasına ilişkin gerekli çalışmaların yapılmaya başlanıldığı ifade edilmiştir.
Sonuç itibarıyla; İdarenin bazı gelirlerinde tahsilat oranının düşük gerçekleşmesi, takip ve tahsil hususunda yeterli özenin gösterilmesini ve yukarıdaki mevzuat hükümlerine uygun hareket edilmesini gerektirmektedir.