|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir Belediyesi’nin bazı gelir kalemlerinde tahsilat ve tahakkuk oranlarının düşük olduğunu ortaya koymuştur. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38. maddesi, belediye gelirlerinin takibi ve tahsilinden belediye başkanını sorumlu kılarken, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 60. ve 61. maddeleri, bu işlemlerin mali hizmetler birimi ve muhasebe yetkilisi tarafından yürütülmesi gerektiğini belirtmektedir. İlgili kanunlar, kamu gelirlerinin zamanında ve eksiksiz tahsil edilmesinin önemini vurgulamaktadır.
Yapılan incelemelerde, belirli gelir kalemlerinin tahsilat oranlarının beklenenin altında kaldığı tespit edilmiştir. Bu durum, idarenin kaynak yaratma ve görevlerini daha etkin bir şekilde yerine getirme çabalarını olumsuz etkileyebilir. Kamu idaresi, bu bulgulara ilişkin gerekli düzeltici işlemleri gerçekleştireceğini ifade etmiştir. Alacakların tahsili için atılacak adımlar, kamu kaynaklarının korunması ve hizmetlerin etkinliğinin artırılması açısından kritik bir öneme sahiptir. Rapor, özellikle ilan ve reklam vergisi, işgal harcı ve diğer hizmet gelirleri gibi kalemlerdeki tahsilat oranlarının iyileştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu gelirlerin etkin bir şekilde tahsil edilmesi, belediyenin mali sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Bazı Gelirlerin Tahsilât/Tahakkuk Oranlarının Düşük Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdarenin bazı gelirleri için tahsilat/tahakkuk oranlarının düşük olduğu görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38’inci maddesinde, belediye gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek görevi belediye başkanına verilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 60’ıncı ve 61’inci maddelerinde; idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek görev ve sorumluluğunun mali hizmetler birimi ve muhasebe yetkilisinde olduğu belirtilmiş; aynı Kanun’un 38’inci maddesinde ise, kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanların, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumlu olduğu ifade edilmiştir.
İdarenin tabloda gösterildiği üzere, bazı gelir kalemlerinin tahsilat oranlarının düşük kaldığı tespit edilmiştir. İdarenin kendine verilen görevleri daha etkin yerine getirebilmek için alacaklarının tahsil edilerek kaynak yaratılması önem taşımaktadır.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta özetle; bulgu konusu edilen hususun düzeltilmesi adına gerekli işlemlerin yerine getirileceği ifade edilmiştir.
İdare alacakların tahsili için gerekli işlemlerin başlatılması/sürdürülmesi kamu kaynağının korunması ve hizmetlerin daha etkin yürütülmesi için tedbirlerin alınması gerekmektedir.
Tablo 10: Tahsilat/Tahakkuk Oranı Düşük Gelir Kalemleri
| Gelir Adı | 2023 Yılından Devreden Alacak (TL) |
2024 Yılı Tahakkuku (TL) |
Toplam Tahakkuk (TL) |
2024 Yılı Net Tahsilâtı (TL) |
Tahsilat Oran % |
| İlan ve Reklam Vergisi | 1.218.173,88 | 2.311.701,94 | 3.529.875,82 | 1.770.600,78 | 50,16 |
| İşgal Harcı | 1.095.323,29 | 2.805.736,47 | 3.901.059,76 | 3.403.369,59 | 87,24 |
| İlan ve Reklam Gelirleri | 221.605,91 | 469.525,00 | 691.130,91 | 412.633,93 | 59,70 |
| Diğer Hizmet Gelirleri | 19.984.198,56 | 12.880.375,56 | 32.864.574,12 | 30.745.143,45 | 93,55 |
| Ecrimisil Gelirleri | 728.868,80 | 1.683.996,66 | 2.412.865,46 | 1.474.659,08 | 61,12 |
| Diğer Taşınmaz Kira Gelirleri | 9.037.634,03 | 37.610.838,94 | 46.648.472,97 | 13.817.576,92 | 29,62 |
| İşyeri ve Diğer Şekillerde Kullanılan Binalara Ait ÇTV’den Alınan Büyükşehir Belediyesi Payı | 3.789.226,00 | 8.603.885,35 | 12.393.111,35 | 11.759.818,09 | 94,89 |
| Diğer İdari Para Cezaları | 1.097.387,54 | 505.453,50 | 1.602.841,04 | 722.012,78 | 45,05 |