|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında, bazı ilçe belediyelerinin mal alımı ve yapım işlerini kısımlara bölerek doğrudan temin yoluyla gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi, idarelerin ihalelerde şeffaflık, rekabet, eşit muamele ve kaynakların verimli kullanımı gibi temel ilkeleri gözetmekle yükümlü olduğunu vurgulamaktadır. Ayrıca, bu Kanun’un 22’nci maddesi, belirli parasal sınırların altında kalmak amacıyla mal ve hizmet alımlarının kısımlara bölünemeyeceğini belirtmektedir.
Yapılan incelemelerde, 29.02.2024 tarihli ödeme emrinde olduğu gibi, bazı harcamaların doğrudan temin yöntemiyle kısımlara bölündüğü görülmüştür. Örneğin, sokak lambası alımı ve montajı için düzenlenmiş iki fatura ve doğrudan temin onay belgeleri mevcuttur. Kamu idaresi, ihtiyaçların karşılanmasında bu hususlara dikkat edileceğini belirtmiştir. Belediyelerin harcamalarında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda yer alan temel ilkelere uygun hareket edilmesi ve ihtiyaçların planlı bir şekilde karşılanması önem arz etmektedir. Bu sayede, ihale süreçlerinin etkinliği artırılmalı ve yasal düzenlemelere uyum sağlanmalıdır. |
BULGU: Bazı Giderlerin İhale Yapılmaksızın, Kısımlara Bölünerek Doğrudan Temin Suretiyle Gerçekleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye tarafından gerçekleştirilen bazı mal alımı ve yapım işlerinin kısımlara bölünerek doğrudan temin suretiyle gerçekleştirildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında, İdarelerin yapacakları ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu tutulduğu ifade edilmiştir. Maddenin üçüncü fıkrasında eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin kısımlara bölünemeyeceği kurala bağlanmış, 4734 sayılı Kanun’a göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ile belli istekliler arasında ihale usulünün temel ihale usulleri olduğu belirtilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 22.5.1.2’nci maddesinde de, “4734 sayılı Kanun’un 19 uncu maddesine göre açık ihale usulü ile temini gereken ihtiyacın, Kanunun 22’nci maddesinin (d) bendi için öngörülen parasal sınırların altında kalacak şekilde, adet bazında veya aynı ihale konusu içinde yer alabilecek nitelikteki mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin, kalemlere veya gruplara bölünmek suretiyle aynı Kanunun 22 nci maddesinin (d) bendine göre temini, 4734 sayılı Kanun’un temel ilkelerine aykırılık teşkil ettiğinden, bu yönde uygulamaların sorumluluk doğuracağı hususuna dikkat edilmesi gereklidir” ifadelerine yer verilmiştir. Belediyenin mal alımı ve yapım işlerine ilişkin yapılan incelemede, 29.02.2024 tarihli ve 115 no’lu ödeme emrinde olduğu gibi temel ihale usulleri ile yapılması gereken bazı harcamaların kısımlara bölünerek doğrudan temin suretiyle gerçekleştirildiği görülmüştür. Söz konusu yevmiye kaydı ekinde, sokak lambası alımı ve montajı işine ait 2 adet fatura ve 2 adet doğrudan temin onay belgesi mevcuttur.
Kamu İdaresi cevabında; ihtiyaçların karşılanmasında söz konusu hususa riayet edileceği belirtilmiştir.
Belediye tarafından yapılacak harcamalarda ihtiyaç planlaması yapılarak, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda belirtilen temel ilkeleri zedeleyecek uygulamalardan kaçınılmalı, ihtiyaçların temel ihale usulleri ile gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır.