|
ÖZET: Yapılan denetimlerde, bazı hesapların dönem içinde eksi bakiye vermesi tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin muhasebe verileri incelenmiş ve bu durumun, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin belirttiği saydamlık, hesap verilebilirlik ve tutarlılık ilkelerine aykırı olduğu ortaya konmuştur. Yönetmelik, kamu idarelerinin muhasebe işlemlerinin doğru ve güvenilir bir şekilde kaydedilmesini, mali tabloların ise uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanmasını amaçlamaktadır.
Denetim sırasında, birleştirilmiş veriler defterinde farklı tarihlerde birçok hesabın eksi bakiye verdiği gözlemlenmiştir. Bu durum, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 43. maddesinde belirtilen yevmiye kayıt düzenine de uymamaktadır. İdare, bu bulgular üzerine, hatalı muhasebe kayıtlarının düzeltilmesi ve gelecekte benzer hataların önlenmesi konusunda gerekli önlemleri alacağını belirtmiştir. Dönem içinde eksi bakiye veren hesapların varlığı, muhasebenin temel ilkelerine zarar vermekte ve mali tabloların güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle, muhasebe kayıtlarının titizlikle yapılması ve denetim süreçlerinin etkin bir şekilde yürütülmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Bazı Hesapların Dönem İçerisinde Eksi Bakiye Vermesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdarenin muhasebe verilerine ilişkin yapılan incelemelerde bazı aktif ve pasif hesapların dönem içerisinde eksi bakiye verdiği görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 1’inci maddesinde Yönetmelik’in amacının; genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi ile mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak ve karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi olduğu ifade edilmiştir. Madde metninde sayılan ilkelerin neler olduğu ise 5’inci maddede sayılmış olup, buna göre muhasebe kayıtlarının tam açıklama (mali tablolar, bu tablolardan yararlanacak olanların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır bir şekilde) ve tutarlılık (muhasebe uygulamalarının, faaliyet ve bütçe uygulama sonuçlarının ve bunlara ilişkin yorumların birbirini izleyen dönemlerde tutarlı bir şekilde) prensiplerine uygun olarak tutulması gerekmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 43’üncü maddesinde işlemlerin, yevmiye tarih ve numara sırasına göre ve maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak kaydedileceği; buradan da usulüne göre büyük defter ve yardımcı defterlere sistemli bir şekilde dağıtılacağı ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, birleştirilmiş veriler defterine farklı tarihlere ait gün sonlarında birçok hesabın eksi bakiye verdiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve Belediye muhasebe sisteminde hatalı muhasebe kaydı yapılması sebebiyle dönem içerisinde eksi bakiye veren hesaplara ilişkin hatalı kayıtların düzeltilmesinin sağlanacağı ve muhasebenin temel ilkelerine ve mali tabloların güvenilirliğine zarar verecek muhasebe kayıtları yapılmaması noktasında özen gösterileceği ifade edilmiştir.
Dönem içinde ve bazı hesaplarda ay sonlarında da eksi bakiye veren hesapların bulunmasının muhasebenin temel ilkelerine aykırı olduğu, mali tabloların güvenirliliğine zarar verdiği açık olup muhasebe kayıtlarına özen gösterilmesi gerekmektedir.