ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin kamu idaresinin yılsonu bilançosunda bazı hesapların kesin mizan bakiyeleri ile bilanço tutarları arasında uyumsuzluk tespit edilmiştir. Özellikle 102 Bankalar Hesabı ve 519 Değer Hareketleri Sonucu Hesabı’ndaki tutarların kesin mizan bakiyeleriyle örtüşmediği görülmüştür. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, kamu idarelerinin yılsonu bilançosunu hazırlarken kesin mizan bakiyelerini kullanmalarını zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle, bilanço ile kesin mizan arasında bir tutarsızlık olmaması gerekmektedir.

Yapılan incelemelerde, söz konusu hesapların bilanço tutarları ile muhasebe kayıtları arasında 2.500,00 TL’lik bir hata olduğu belirlenmiştir. Kamu İdaresi, 519 Değer Hareketleri Sonucu Hesabı’ndaki tutarsızlığın düzeltildiğini belirtmiş ve bu düzeltme 12.04.2023 tarihli muhasebe işlem fişi ile gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, 102 Bankalar Hesabı’nın mizan bakiyesi ile banka ekstrelerinin uyumlu olduğu ifade edilmiştir. Ancak, bulgulara göre sorun, banka ekstresi ile mizan arasındaki uyumsuzluktan ziyade, bilanço ile kesin mizan arasındaki farklılıktan kaynaklanmaktadır.

Kamu idarelerinin mali tablolarının doğruluğu ve güvenilirliği için, mevzuata uygun hareket etmeleri büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, yılsonu bilançosunun hazırlanmasında kesin mizan bakiyelerinin dikkate alınması, hesapların doğru bir şekilde yansıtılması açısından gereklidir.

BULGU: Bazı Hesapların Kesin Mizan Bakiyeleri ve Bilanço Tutarları Arasında Uyumsuzluk Olması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kamu İdaresinin 2022 yılsonu bilançosu incelendiğinde, 102 Bankalar Hesabı ile 519 Değer Hareketleri Sonucu Hesabı’nda yer alan tutarların kesin mizan bakiyeleri ile uyumlu olmadığı görülmüştür.
23.12.2014 tarih ve 29214 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Mizanlar” başlıklı 312’inci maddesinde kamu idarelerince, detaylı hesap planlarında yer alan hesaplardan aylık mizan, yıllık olarak ise geçici mizan ve dönem sonu işlemleri tamamlandıktan sonra kesin mizanın düzenleneceği hüküm altına alınmıştır.
Aynı Yönetmelik’in “Bilanço” başlıklı 314’üncü maddesinde de bilançonun, kamu idaresinin belli bir tarihteki varlıklarını, yabancı kaynaklarını ve öz kaynaklarını gösteren tablo olduğu, kesin mizanda yer alan hesapların borç kalanları bilançonun aktif hesaplarını, alacak kalanları da bilançonun pasif hesaplarını oluşturduğu belirtilmiştir.
Yukarıda anılan mevzuat hükümlerine göre kamu idareleri, yılsonu bilançosunu hazırlarken kesin mizanda yer alan hesap kalanlarını bire bir kullanmak zorundadır. Dolayısıyla kesin mizanda yer alan hesap bakiyeleri ile bilançoda yer alan tutarlar eşit olmak durumundadır.
Yapılan incelemede; 102 Bankalar Hesabı ile 519 Değer Hareketleri Sonucu Hesabı’nın kesin mizan bakiyeleri ile yılsonu bilanço tutarlarının farklı olduğu tespit edilmiştir.
Bilançodaki tutarlar ile muhasebe kayıtları arasındaki uyumsuzluk; Bilançoda 102 Bankalar Hesabı’nda ve 519 Değer Hareketleri Hesabı’nda 2.500,00 TL tutarında hataya neden olmaktadır.
Kamu İdaresi cevabında 519 Değer Hareketleri Sonucu Hesabı’nda yer alan tutarsızlığın düzeltildiği ifade edilmiştir. Söz konusu tespit; kurum tarafından 12.04.2023 tarih ve 3994 sayılı muhasebe işlem fişi ile düzeltilmiştir. Ayrıca Kamu İdaresi cevabında; 102 Bankalar Hesabı’nın mizan bakiyesi ile bankadan alınan ekstrelerin uyumlu olduğunu belirtmektedir. Fakat bulgu konusu tespitte banka ekstresi ile mizan arasındaki uyuşmazlıktan değil, bilanço ile kesin mizan arasındaki farklılıktan bahsedilmiştir. Yukarıda detaylarıyla yer verilen mevzuat hükümlerince Kamu İdareleri yılsonu bilançolarını hazırlarken hesap tutarlarını, kesin mizan bakiyelerinden almak zorundadır. Dolayısıyla bir hesabın bilançodaki tutarı ile kesin mizandaki bakiyesi eşit olmak durumundadır.
Mali tabloların doğruluğu ve güvenilirliğinin sağlanması için anılan mevzuata uygun biçimde hareket edilmesi gerekmektedir.