|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite yemek hizmeti ve radyoterapi hizmeti alımlarında ödemeye esas hizmet miktarlarının sağlıklı bir şekilde belirlenmediğini ortaya koymuştur. Kontrol ve kabul işlemleri, yüklenici firmaya ödenecek tutarların doğru hesaplanmasını sağlamayacak şekilde yürütülmüştür. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42. maddesi gereğince, yüklenicinin geçici hakediş raporu için yaptığı başvuru üzerine, kontrol teşkilatının hizmet miktarını doğru bir biçimde tespit etmesi gerekmektedir. Ancak yapılan incelemeler, kontrol süreçlerinin ihale dokümanında belirtilen yöntemlere uygun şekilde uygulanmadığını göstermektedir.
Yemek hizmeti alımında, teknik şartnamede belirtilen el terminallerinin sağlanmaması nedeniyle hakedişler, yalnızca hemşireler tarafından girilen veriler üzerinden düzenlenmiştir. Radyoterapi hizmeti alımında ise, hakedişlerin işlem sayısına göre değil, toplam sözleşme bedelinin aylara bölünmesiyle belirlenmesi, sözleşme hükümleriyle çelişmektedir. Kamu İdaresi, bu durumların düzeltilmesi için gerekli çalışmalara başladığını belirtmiş, ancak uygulamada yaşanan farklılıkların giderilmesi için daha fazla önlem alınması gerektiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, yüklenici firmalara yapılacak ödemelerin sözleşme hükümlerine uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi için kontrol süreçlerinin etkin bir şekilde yürütülmesi ve gerekli araçların temin edilmesi büyük önem taşımaktadır. Kontrol teşkilatlarının yetkinliklerinin artırılması, bu süreçlerin mevzuata uygun bir biçimde yürütülmesini sağlayacaktır. |
BULGU: Bazı Hizmet Alımı İhalelerinde Ödemeye Esas Hizmet Miktarlarının Sağlıklı Belirlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Yemek hizmeti alımı ve radyoterapi hizmeti alım işlerinde kontrol ve kabul işlemleri, ödemeye esas hizmet miktarının doğru belirlenmesini içerecek şekilde yapılmadığından yüklenici firmaya ödenmesi gereken tutarların sağlıklı belirlenmediği görülmüştür.
Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42’nci maddesi hükmü uyarınca yüklenicinin geçici hakediş rapor düzenlenmesine yönelik başvurusu üzerine işe başlama tarihinden itibaren meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarın teklif edilen birim fiyatlarla çarpılması suretiyle hakediş raporu düzenlenir. Bu nedenle yüklenici firmaya yapılacak ödemelerin sözleşme hükümlerine uygun yapılabilmesi için ön koşul sunulan hizmet miktarının doğru tespit edilmesidir.
Ayrıca kontrol teşkilatı Genel Şartname’nin 44’üncü maddesinde yüklenici tarafından sunulan işlerin mevcut haliyle sözleşme ve eklerinde belirtilen şartlara uygun olarak tamamlanıp tamamlanmadığını tespit etmekle yükümlü kılınmıştır. Dolayısıyla yapılacak ödemenin sıhhati açısından yüklenici tarafından sunulan hizmetin nicelik ve niteliğine yönelik tespitlerin kontrol teşkilatınca mevzuatta ve sözleşmede öngörüldüğü şekilde yapılması önem arz etmektedir.
Ancak yapılan incelemelerde tespit edilen ve aşağıda yer verilen hususlardan anlaşılacağı üzere bahse konu işlerde yüklenici tarafından sunulan ve hakedişe esas olan miktarların tespitine yönelik kontrol süreçleri, ihale dokümanında öngörüldüğü şekilde yürütülmemiştir.
Yemek hizmeti alımı ihalesinin teknik şartnamesinin 16’ncı maddesinde, yatan hasta ve refakatçilere kart verileceği ve yemek verilmesi durumunda kartların el terminalinde okutulacağı, ödeme için kesinlikle terminalden okutulan sayıların esas alınacağı ancak öngörülemeyen bir nedenle kart okutulamaması durumunda ödemenin başhekim onayıyla ordera göre yapılacağı hükmüne yer verilmiştir. Teknik şartnamenin, 8’inci maddesinde üç adet el terminalinin yüklenici tarafından sağlanacağı; 16’ncı maddesinde ise el terminallerinin sürekli çalışır durumda tutulacağı belirtilmiştir. Ancak firma tarafından şartnamede öngörülen el terminalleri temin edilmediğinden, İdarede bulunan el terminalleri ise sayıca yeterli olmadığından ve İdare bünyesinde bulunanlar da online çalışmadığı için anlık veri sağlayamadığından hakedişlerin, okutulan kart sayısına göre değil de hemşireler tarafından hastalar için girilen tüm orderlar ve sistemde kayıtlı olan refakatçi sayısının tamamı üzerinden düzenlendiği görülmüştür.
Radyoterapi hizmeti alımı ihalesine ilişkin sözleşmenin 12’nci maddesinde, hakedişlerin her ayın son günü gerçekleşen işlem sayısına göre düzenleneceği açıkça hükme bağlanmıştır. Ancak bu hizmete ilişkin ödemeler, işlem sayısı dikkate alınmaksızın toplam sözleşme bedelinin aylara bölünmesi suretiyle maktu bir tutar üzerinden yapılmıştır.
Kamu İdaresi cevabında, yemek hizmeti alımı işinde ödemelerin ihale dokümanında öngörüldüğü üzere okutulan kart sayısı esas alınarak belirlenmesine yönelik çalışmalara başlanıldığı ve çalışmalar tamamlanıncaya kadar el terminali bulunan bölümlerde kartlı dağıtım sayısının, diğer yerlerde ise orderların esas alınacağı bununla birlikte sistem üzerinden kontrollerin yapılacağı ifade edilmiştir.
Radyoterapi hizmeti alımı işinde hakedişe esas miktarların tespitinde sözleşme hükümleri ile uygulamada oluşan farklılığa ilişkin olarak verilen cevapta ise; yaklaşık maliyetin aylık bedel üzerinden belirlenmesinden hareketle ihale dokümanının bu doğrultuda hazırlandığı; fakat sözleşmede yer alan hakedişlerin işlem sayısına göre düzenleneceği şeklindeki ifadenin sehven yazıldığı belirtilmiştir. Ancak ihale konusu alımının her türlü özelliğinin belirlendiği idari şartnamenin 19’uncu maddesinde isteklilerin tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde verileceği açıkça hükme bağlanmış olup bu hüküm sözleşmenin
anılan maddesiyle de tutarlı olduğundan ihale dokümanı bir bütün olarak değerlendirildiğinde de ödemelerin gerçekleştirilen işlem sayısına göre yapılacağı hususunda bir tereddüt bulunmamaktadır.
Sonuç olarak yüklenici firmaya yapılan ödemelerin ihalede öngörülen şekilde yapılmasını teminen kontrol süreçlerinin gerektirdiği araçların temin edilmesinin ve kontrol teşkilatlarının yetkinliklerinin, görevlerini mevzuatta öngörülen şekilde yapmalarını sağlayacak şekilde artırılmasının önem arz ettiği değerlendirilmiştir.