|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Türk Standartları Enstitüsü (TSE) tarafından yürütülen bazı hizmetlerin belirlenen sürelerde yerine getirilmediğini ortaya koymuştur. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yetkilendirilen TSE, akaryakıt ve LPG istasyonlarına ait ölçü aletlerinin muayene hizmetlerini ve asansör muayene hizmetlerini sunmaktadır. Ancak, bazı illerde bu muayenelerin zamanında yapılmadığı tespit edilmiştir. 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu çerçevesinde, muayene ve tamir hizmetlerinin aksaması durumunda idari para cezası uygulanacağı belirtilmektedir.
TSE, 1252 kadrolu ve 1362 diğer personeli ile toplamda 2614 çalışanla hizmet vermektedir. Ancak, yapılan incelemeler, personel yetersizliğinin hizmetlerin zamanında yerine getirilmesinde engel teşkil ettiğini göstermektedir. Ayrıca, kamu idaresinin yürüttüğü belgelendirme hizmetleri, serbest piyasa koşullarında özel sektörle rekabete açık bir şekilde yürütülmektedir. Bu durum, personel istihdamında sınırlamalar ve kısıtlamalar getirmektedir. Sonuç olarak, muayene hizmetlerinde idari para cezası uygulanmaması için yeterli sayıda personelin istihdam edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. TSE’nin, hizmetlerin sürekliliğini sağlamak amacıyla gerekli önlemleri alması önem arz etmektedir. |
BULGU: Bazı Hizmetlerin Belirlenen Sürelerde Yerine Getirilmemesi Nedeniyle İdari Para Cezası Ödenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
TSE’nin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından;
Servis olarak yetkilendirildiği akaryakıt ve LPG istasyonlarına ait ölçü aletlerinin muayene hizmetlerini yerine getirirken,
A Tipi Muayene Kuruluşu olarak yetkilendirildiği asansör muayene hizmetlerini yerine getirirken,
bazı illerde muayenelerin yapılması sürelerinde gecikmeler yaşandığı tespit edilmiştir.
a) 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu’na göre ölçü aletlerinin muayene, tamir ve ayarları Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yetkilendirilen servisler tarafından yapılmakta olup, bu kapsamda 11.10.2019 tarihli ve 30915 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Su Dışındaki Sıvılar İçin Ölçme Sistemleri İle Bazı Ölçü Ve Tartı Aletlerinin Muayene Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin (j) bendinde, Yönetmelik’te geçen “Servis” kavramının; “Ölçü aletlerinin muayenesi ile ilgili işlemleri gerçekleştirmek üzere Bakanlık tarafından yetkilendirilen Türk Standartları Enstitüsünü (TSE)” ifade ettiği belirtilerek Türk Standartları Enstitüsü, su dışındaki sıvılar için ölçme sistemleri ile bazı ölçü ve tartı aletlerinin muayenesi için servis olarak yetkilendirilmiştir.
3516 sayılı Ölçüler ve Ayarlar Kanunu’nun 15’inci maddesinin (h) bendi ile ölçü aletlerinin muayenelerini veya tamir ve ayarlarını yapmak için Bakanlık tarafından yetkilendirilen servislerin yetki kapsamındaki hizmetlerde ilgili kanun ve yönetmeliklere aykırı faaliyette bulunmaları halinde idari para cezası verileceği düzenlenmiştir.
b) Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akreditasyon alan TSE, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından 04.05.2018 tarih ve 30411 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği’nin 4’üncü maddesinin (c) bendinde tanımlanan A tipi muayene kuruluşu olarak yetkilendirilmiştir. Bu yetkiye istinaden de belediyeler ve belediye sınırları dışında kalan alanlardaki yapılar için il özel idareleri ile protokoller imzalanmıştır.
Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği’nde ilgili idare ile protokol düzenleme, bünyesinde muayene personeli buundurma, periyodik kontrol yapma, periyodik kontrol sonuçlarının değerlendirilmesi ve bunların sonuçlarının girileceği Bakanlık ile entegre bir veri tabanı oluşturma yetkilendirilen A tipi muayene kuruluşunun yükümlülükleri arasında düzenlenmiştir. Ayrıca Yönetmeliğin “İdari Tedbirler” başlıklı 17’nci maddesinin ilk fıkrasında ise bu Yönetmeliğe aykırı hareket ettiği belirlenen A tipi muayene kuruluşuna Bakanlık tarafından gerekli idari tedbir veya tedbirlerin uygulanacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemelerde bazı İl Koordinatörlüklerinde gerek akaryakıt ve LPG istasyonlarına ait ölçü aletleri, gerekse asansör muayene hizmetleri yerine getirilirken, personel yetersizliğinden kaynaklanan nedenlerle sürelere uyulamamış olup anılan mevzuat hükümlerine istinaden Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı İl Müdürlükleri tarafından idari para cezası uygulandığı görülmüştür.
TSE hizmet ve görevlerini merkez ve taşra teşkilatında 1252 kadrolu ve 1362 diğer (sürekli işçi, sözleşmeli bilişim personeli, inceleme elemanı, heyet üyesi) personel olmak üzere toplam 2614 çalışan ile gerçekleştirmektedir. Kurum, incelemeler esnasında çalışan sayısının, hizmet ve görevlerin yerine getirilmesinde yetersiz kaldığını ve personel sayısının yetersizliği nedeniyle bazı hizmetlerin yerine getirilmesinde gecikmeler yaşandığını ifade etmiştir..
Kamu İdaresi tarafından TSE’nin yürüttüğü ürün, hizmet, personel ve sistem belgelendirme hizmetleri, metroloji ve kalibrasyon hizmetleri ile uygunluk değerlendirme hizmetlerinin yalnızca TSE tarafından verilen tekel niteliğinde hizmetler olmayıp özel sektörle serbest piyasa koşullarında rekabete açık durumda icra edilen hizmetler olduğu ve kamu hukuku süreçlerinden dolayı bu alanlarda çalışan personel istihdamında sınırlamalar ve kısıtlamalar olduğu ifade edilmiştir. İşlerin çok olduğu durumlarda imkanların zorlandığı ve aksamalar olduğu belirtilmiştir.
Sonuç olarak sözü edilen muayene hizmetlerinde idari para cezası kesilmemesi için hizmetlerin süresi içerisinde yapılmasını sağlayacak sayıda personel istihdam edilmesine yönelik önlemlerin alınması gerektiği değerlendirilmektedir.