Bazı Hizmetlerin Belirlenen Sürelerde Yerine Getirilmemesi Nedeniyle İdari Para Cezası Ödenmesi (Sayıştay)

BULGU: Bazı Hizmetlerin Belirlenen Sürelerde Yerine Getirilmemesi Nedeniyle İdari Para Cezası Ödenmesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare

TSE’nin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından;
a) Servis olarak yetkilendirildiği akaryakıt ve LPG istasyonlarına ait ölçü aletlerinin muayene hizmetlerini yerine getirirken,
b) A Tipi Muayene Kuruluşu olarak yetkilendirildiği asansör muayene hizmetlerini yerine getirirken,
bazı illerde muayenelerin yapılması sürelerinde gecikmeler yaşandığı tespit edilmiştir.
a) 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu’na göre ölçü aletlerinin muayene, tamir ve ayarları Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yetkilendirilen servisler tarafından yapılmakta olup, bu kapsamda 11.10.2019 tarihli ve 30915 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Su Dışındaki Sıvılar İçin Ölçme Sistemleri İle Bazı Ölçü Ve Tartı Aletlerinin Muayene Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin (j) bendinde, Yönetmelik’te geçen “Servis” kavramının; “Ölçü aletlerinin muayenesi ile ilgili işlemleri gerçekleştirmek üzere Bakanlık tarafından yetkilendirilen Türk Standartları Enstitüsünü (TSE)” ifade ettiği belirtilerek Türk Standartları Enstitüsü, su dışındaki sıvılar için ölçme sistemleri ile bazı ölçü ve tartı aletlerinin muayenesi için servis olarak yetkilendirilmiştir.
3516 sayılı Ölçüler ve Ayarlar Kanunu’nun 15’inci maddesinin (h) bendi ile ölçü aletlerinin muayenelerini veya tamir ve ayarlarını yapmak için Bakanlık tarafından yetkilendirilen servislerin yetki kapsamındaki hizmetlerde ilgili kanun ve yönetmeliklere aykırı faaliyette bulunmaları yasaklanmıştır.
b) Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akreditasyon alan TSE, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından 04.05.2018 tarih ve 30411 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği’nin 4’üncü maddesinin (c) bendinde tanımlanan A Tipi Muayene Kuruluşu olarak yetkilendirilmiştir. Bu yetkiye istinaden de bazı idareler (Belediyeler ve belediye sınırları dışında kalan alanlardaki yapılar için il özel idareleri) ile protokol imzalamıştır.
Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği’nde periyodik kontrol dönemi ve yaptırma sorumluluğu, periyodik kontrol esasları, periyodik kontrol ücretinin belirlenmesi, periyodik kontrol sonuçlarının değerlendirilmesi, protokolün yaptırılmasına ilişkin tedbirler, mesleki sorumluluk sigortası, veri tabanı gibi hususlar ile birlikte yetkilendirilen A Tipi Muayene Kuruluşunun yükümlülükleri ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Ayrıca Yönetmeliğin “İdari Tedbirler” başlıklı 17’nci maddesinin ilk fıkrasında ise bu Yönetmeliğe aykırı hareket ettiği belirlenen A tipi muayene kuruluşuna Bakanlık tarafından gerekli idari tedbir/tedbirler uygulanacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemelerde bazı İl Koordinatörlüklerinde gerek akaryakıt ve LPG istasyonlarına ait ölçü aletleri, gerekse asansör muayene hizmetleri yerine getirilirken, personel sayısı yetersizliğinden kaynaklanan nedenlerle sürelere uyulamamış olup anılan mevzuat hükümlerine istinaden Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı İl Müdürlükleri tarafından idari para cezası uygulandığı görülmüştür.
TSE hizmet ve görevlerini merkez ve taşra teşkilatında 1398 kadrolu ve 1465 diğer (sürekli işçi, sözleşmeli bilişim personeli, inceleme elemanı, heyet üyesi) personel olmak üzere toplam 2863 çalışan ile gerçekleştirmektedir. Kurumun çalışan sayısı, hizmet ve görevlerin yerine getirilmesinde yetersiz kalmaktadır. Personel sayısının yetersizliği nedeniyle bazı hizmetlerin yerine getirilmesinde gecikmeler yaşanmaktadır.
Kamu idaresi cevabında; TSE tarafından verilen hizmetlerin tekel niteliğinde olmadığı, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının aksine özel sektörle serbest piyasa koşullarında rekabete açık durumda olduğu, yürütülen hizmetlerde rekabet edebilmek için nitelikli ve alanında uzman personel istihdam etmek gerektiği, hal böyle olunca da asansör ve ölçü aletleri muayenesi ve benzeri projelerde çalışacak inceleme elemanı alımları için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından izin alınması gerektiği ancak 2021 yılında yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Genelgesi uyarınca yeni personel alım imkanlarının çok azaldığı, gelinen süreçte 17.07.2023 tarihli ve E- 39455999-902.01-181507 sayılı yazı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı aracılığıyla Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığından 264 adet personel talebinde bulunulduğu, ayrıca bu süreçte yine 15-19.04.2024 tarihleri arasında da daha önce izinleri alınan 34 kadrolu personel alımı için sınavlar yapıldığı ve işe alım sürecininin devam ettiği belirtilmiştir.
Sonuç olarak sözü edilen muayene hizmetlerinde idari para cezası kesilmemesi için hizmetlerin süresi içerinde yapılmasını sağlayacak sayıda personel istihdam edilmesine yönelik önlemlerin alınması gerektiği değerlendirilmektedir.
EKLER
EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU