|
ÖZET: Bazı ilçe belediyeleri, çevre temizlik vergisi paylarını Büyükşehir Belediyesi’ne zamanında göndermemektedir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 44. maddesi gereğince, iş yeri ve diğer binalara ait çevre temizlik vergisi, her yıl ocak ayında tahakkuk ettirilmekte ve su ile kanalizasyon idareleri tarafından tahsil edilmektedir. Bu vergilerin ve gecikme zammının belirli oranları, ilgili belediyelere aktarılmak zorundadır. Ancak, bazı ilçe belediyeleri bu yükümlülüklerini yerine getirmemekte, bu durum da tahsilat süreçlerini olumsuz etkilemektedir.
2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, üç ilçe belediyesi çevre temizlik vergisi paylarını hiç göndermemiştir. İlgili idare, bu alacakların tahsili için İller Bankası’na yazı yazmamıştır. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 23. maddesi, tahsilatın yapılmaması durumunda ilgili idarelerin alacaklarını İller Bankası aracılığıyla tahsil etme yetkisini tanımaktadır. Bu bağlamda, İdare’nin, söz konusu belediyelerden tahsil edilmesi gereken çevre temizlik vergisi payları için gerekli işlemleri başlatması önem arz etmektedir. Sonuç olarak, çevre temizlik vergisi paylarının zamanında aktarılmaması, hem mali yükümlülüklerin yerine getirilmesini engellemekte hem de büyükşehir belediyesinin hizmet sunumunu olumsuz etkilemektedir. İdare, bu konuda gerekli adımları atarak, mevzuat çerçevesinde yükümlülüklerini yerine getirmelidir. |
BULGU: Bazı İlçe Belediyelerince İdareye Gönderilmesi Gereken Çevre Temizlik Vergisine İlişkin Payların Takip ve Tahsilatının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Büyükşehir ilçe belediyelerince tahsil edilen ve mevzuat gereği büyükşehir belediyesine aktarılması gereken çevre temizlik vergisi paylarının bazı ilçe belediyeleri tarafından, Büyükşehir Belediyesine gönderilmediği görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çevre temizlik vergisi” başlıklı 44’üncü maddesinin ilgili kısmına göre, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergisi, belediyelerce binaların tarifedeki derecelere intibak ettirilmesi üzerine her yılın ocak ayında yıllık tutarı itibarıyla tahakkuk etmiş sayılmaktadır.
Su ve kanalizasyon idarelerinin büyükşehirdeki her ilçe belediyesinin belediye ve mücavir alan sınırları içinde bulunan konutlara ilişkin tahsil ettiği çevre temizlik vergisi ile bu verginin süresinde ödenmemesi nedeniyle tahsil ettiği gecikme zammının yüzde seksenini tahsilatı takip eden ayın yirminci günü akşamına kadar ilgili belediyeye bildirerek aynı süre içinde ödemesi gerekmektedir. Tahsil edilen vergi ve gecikme zammının yüzde yirmisinin ise münhasıran çöp imha tesislerinin kuruluş ve işletmelerinde kullanılmak üzere büyükşehir belediyesinin hesabına tahsilatı takip eden ayın yirminci günü akşamına kadar aktarılması gerekmektedir.
Büyükşehir belediyesi sınırları içinde bulunan belediyelerin kendileri tarafından tahsil edilen çevre temizlik vergisinin yüzde yirmisi de aynı usule göre büyükşehir belediyelerine aktarılmalıdır.
Tahsil ettiği vergiyi ya da gecikme zammını süresi içinde ilgili belediyeye yatırmayan idarelerden, bu tutarlar 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edilmektedir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 23’üncü maddesinde ise; Büyükşehir belediyeleri, bağlı kuruluşları ve ilçe belediyeleri, tahsil ettikleri vergiler ve benzeri malî yükümlülüklerden birbirlerine ödemeleri gereken paylar ile su, atık su ve doğalgaz bedellerini zamanında yatırmadıkları takdirde, ilgili idarelerin talebi üzerine söz konusu tutarın, İller Bankası tarafından, yükümlü belediyenin genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek alacaklı belediyenin hesabına aktarılacağı; gecikmeden kaynaklanacak faiz ve benzeri her türlü zararın tazmininden, ilgili ilçe belediye başkanı ve saymanın şahsen sorumlu olacağı, ilçe ve ilk kademe belediyeleri hesabına yapılacak her türlü aktarmaları zamanında yapmayan büyükşehir belediye başkanı, bağlı kuruluş genel müdürleri ve saymanları hakkında da aynı hükmün uygulanacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, 3 ilçe belediyesinin İdareye çevre temizlik vergisi paylarına ilişkin bildirimde bulunmasına rağmen bahsi geçen payları 2024 yılında hiç göndermediği, İdare tarafından bu alacakların tahsiline ilişkin yukarıda yer verilen mevzuat kapsamında İller Bankasına yazı da yazılmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; bulgu doğrultusunda takip işlemlerine başlandığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdarenin bazı ilçe belediyelerince gönderilmeyen çevre temizlik vergisi payları için gerekli iş ve işlemleri, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 23’üncü maddesi kapsamında yerine getirmesi gerekmektedir.