|
ÖZET: Bazı ilçe belediyelerinin çevre temizlik vergisi paylarını zamanında göndermediği tespit edilmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44. maddesi, büyükşehir belediyelerine tahsil edilen çevre temizlik vergisinin yüzde yirmisinin aktarılmasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 23. maddesi, ilçe belediyelerinin tahsil ettikleri vergileri zamanında yatırmamaları durumunda, İller Bankası aracılığıyla bu tutarların kesileceğini belirtmektedir. İlçe belediyeleri, tahsil ettikleri çevre temizlik vergisinin yüzde yirmisini takip eden ayın yirminci günü akşamına kadar büyükşehir belediyesine aktarmakla yükümlüdür.
Yapılan denetimlerde, Günyüzü, Mihalıççık, İnönü ve Mihalgazi İlçe Belediyeleri’nin bu yükümlülüğü yerine getirmediği, ancak Alpu Belediyesi’nin 22.11.2024 tarihinde 21.204,19 TL ödeme yaptığı görülmüştür. Kamu idaresi, gecikmeli ödemelerin tahsili için ilçe belediyelerine resmi yazılarla bildirimde bulunduğunu ve Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bilgi talebinde bulunduğunu belirtmiştir. Ancak, gerekli vergi tutarlarının öğrenilmesi halinde tahakkuk işlemlerinin yapılacağı ve gecikme faizlerinin ilgili kişilerden tahsil edileceği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, çevre temizlik vergisi paylarının tahsil edilmesi için gerekli işlemlerin başlatılması ve gecikme zammı gibi giderlerin, aktarmaları zamanında yapmayan ilçe belediye başkanları ile muhasebe yetkililerinden tahsil edilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Bazı İlçe Belediyelerinin Göndermesi Gereken Çevre Temizlik Vergisi Payının Takibinin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Bazı ilçe belediyelerinin göndermesi gereken çevre temizlik vergisi tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çevre temizlik vergisi” başlıklı mükerrer 44’üncü maddesinde,
“Büyükşehir belediye sınırları içinde bulunan belediyelerin kendileri tarafından tahsil edilen çevre temizlik vergisinin yüzde yirmisi aynı esaslar çerçevesinde büyük şehir belediyelerine aktarılır.” denilmiş
ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir belediyesinin gelirleri” başlıklı 23’üncü maddesinde de,
“Büyükşehir belediyeleri ve bağlı kuruluşları ile ilçe belediyeleri; tahsil ettikleri vergiler ve benzeri malî yükümlülüklerden birbirlerine ödemeleri gereken paylar ile su, atık su ve doğalgaz bedellerini zamanında yatırmadıkları takdirde, ilgili belediye veya bağlı kuruluşun talebi üzerine söz konusu tutar, İller Bankası tarafından, yükümlü belediyenin genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek alacaklı belediyenin hesabına aktarılır. Gecikmeden kaynaklanacak faiz ve benzeri her türlü zararın tazmininden, ilgili ilçe belediye başkanı ve sayman şahsen sorumludur.” hükmü yer almıştır.
İlçe belediyeleri tahsil ettikleri çevre temizlik vergisinin yüzde yirmisini (süresinde ödenmeyen çevre temizlik vergisinin gecikme zammıyla birlikte tutarının) takip eden ayın yirminci günü akşamına kadar Büyükşehir Belediyelerine aktarmakla yükümlüdür. İdareler tahsil ettikleri çevre temizlik vergisini zamanında Büyükşehir Belediye hesabına yatırmadıkları takdirde, Büyükşehir Belediye Başkanlığının talebi üzerine söz konusu tutar İller Bankası tarafından ilgili idarenin genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek alacaklı Büyükşehir Belediyesinin hesabına aktarılacaktır. İlçe belediyeleri payları zamanında ödemediği için gecikmeden kaynaklanacak gecikme zammı ilçe belediye bütçesinden ödenmemelidir. Büyükşehir Belediyesine ödenecek gecikme zammından ilgili ilçe belediye başkanı ve sayman şahsen sorumlu olduğu için bu tutarın bu kişilerden alınması gerekmektedir.
Çevre temizlik vergi paylarıyla ilgili olarak yapılan incelemede; Günyüzü, Mihalıççık, İnönü ve Mihalgazi İlçe Belediyeleri, tahsil ettikleri çevre temizlik vergisinin yüzde yirmisini büyükşehir belediyesine göndermediği görülmüş olmakla birlikte, Alpu Belediyesi tarafından 22.11.2024 tarihinde 21.204,19 TL Çevre Temizlik Vergisi Payı ödendiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında; gecikmeli veya yapılmayan ödemelerin tahsili amacıyla ilçe belediyelerine resmi yazılarla bildirimde bulunulduğu, çevre ve temizlik vergisi tutarlarına ilişkin bilgi talebinin Hazine ve Maliye Bakanlığına iletildiği ancak söz konusu bilginin paylaşılamayacağının bildirildiği, ilgili vergi tutarlarının öğrenilmesi halinde gerekli tahakkuk işlemlerinin yapılacağı ve tahsilatla birlikte gecikme faizlerinin ilgililerinden tahsil edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdarenin, çevre temizlik vergisi payının tahsil edilmesi için 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 23’üncü maddesinin son fıkra hükmü de dikkate alınarak gerekli işleme başlaması, gecikmeden kaynaklı faiz ve benzeri giderlerin ise aktarmaları zamanında yapmayan ilgili ilçe belediye başkanı ile muhasebe yetkilisinden alınması için gerekli sürecin işletilmesi gerekmektedir.