ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, bazı ilçelerde su kayıp kaçak oranlarının yüksek olduğu belirlenmiştir. Gelire dönüşmeyen su oranları, mevzuatta öngörülen sınırların çok üzerinde seyretmektedir. Silvan’da %76,30, Kocaköy’de %87,30, Hani’de %73,20, Hazro’da %90,1, Eğil’de %82,4, Kulp’ta %63,8, Bismil’de %77,4 ve Dicle’de %60,30 oranları tespit edilmiştir.

İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği, büyükşehir ve il belediyelerine su kayıplarını 2023 yılına kadar %30, 2028 yılına kadar ise %25 seviyesine indirme yükümlülüğü getirmektedir. Diğer belediyeler için bu oranlar sırasıyla %35, %30 ve %25 olarak belirlenmiştir. Yönetmelik, su kayıplarının azaltılması için gerekli teknik usullerin uygulanmasını ve bu yükümlülüklere uymayanların sorumluluklarını vurgulamaktadır.

Sonuç olarak, belirtilen ilçelerde su kayıp kaçak oranlarının mevzuatta belirlenen sınırların altına düşürülmesi, kamu kaynaklarının etkin bir şekilde kullanılması açısından büyük önem taşımaktadır. İdarelerin bu konuda gerekli önlemleri alması ve stratejik planlarında su kayıplarını azaltmaya yönelik faaliyetlere yer vermesi gerekmektedir.

BULGU: Bazı İlçelerde Su Kayıp Kaçak Oranının Yüksek Olması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

Bazı ilçelerde gerçekleşen su kayıp kaçak oranının, yani gelire dönüşmeyen su oranının, mevzuatta belirtilen sınıra göre yüksek olduğu tespit edilmiştir.

İdare tarafından hazırlanıp denetim ekibimize bildirilen bu ilçelerde su kayıp kaçak oranı; Silvan %76,30, Kocaköy %87,30 Hani %73,20, Hazro %90,1 Eğil %82,4, Kulp %63,8, Bismil %77,4, Dicle %60,30 olarak tespit edilmiştir.

08.05.2014 tarih 28994 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği’nin “Su kayıplarının azaltılması” başlıklı 9’uncu maddesinde; “Büyükşehir ve il belediyeleri su kayıplarını 2023 yılına kadar en fazla %30, 2028 yılına kadar ise en fazla %25 düzeyine; diğer belediyeler su kayıplarını 2023 yılına kadar en fazla %35, 2028 yılına kadar en fazla %30, 2033 yılına kadar ise en fazla %25 düzeyine indirmekle yükümlüdürler. Bu kapsamda, bu Yönetmelik uyarınca çıkarılacak Teknik Usuller Tebliğinde yer alan hususlar ve 12/10/2017 tarihli ve 30208 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İçme ve Kullanma Suyu Temini ve Dağıtım Sistemleri Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde gerekli faaliyetler yürütülür.

“Sorumluluk” başlıklı 11’inci maddesinde; “Bu Yönetmelikte belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyenler 20/11/1981 tarihli ve 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun ve ilgili diğer mevzuata göre sorumludurlar.

Bu Yönetmelik kapsamında, içme suyu temin ve dağıtım sistemlerindeki su kayıplarının kontrolüne ilişkin olarak yapılan faaliyetler, ilgili mevzuat çerçevesinde ilgili kurum ve kuruluşlarca denetlenir ve gerektiğinde yaptırım uygulanır.

İdareler, stratejik planlarında su kayıplarını azaltmaya yönelik faaliyetlerine yer vermek zorundadır.” denilmektedir.

Madde hükümlerinde, büyükşehir belediyelerinin su kayıplarını 2023 yılına kadar en fazla %30, 2028 yılına kadar ise en fazla %25 düzeyine indirmekle yükümlü olduğu ve Yönetmelik kapsamında çıkarılacak Teknik Usuller Tebliğinde verilen yöntemlerle gerekli faaliyetleri yürütmesi gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca sorumluluklarını yerine getirmeyenlerin 2560 sayılı Kanun ve diğer mevzuat hükümlerince sorumlu olduğu da ifade edilmiştir.

Sonuç olarak İdarenin belirtilen ilçelerde mevzuatta belirtilen yöntemlerle su kayıp kaçak oranını belirtilen sınırın altına düşürmesi kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından gereklidir.