ÖZET: Bazı iş yerlerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet gösterdiği ve bu durumun belediyenin işyeri açma izni harcı gelirlerini olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 81. maddesi, belediye sınırları ve mücavir alanlarda iş yeri açmanın işyeri açma izni harcına tabi olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, 10.08.2005 tarihli İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, bu alanlarda faaliyet gösteren işletmelerin ilgili belediyeden ruhsat almasını zorunlu kılmaktadır.

Ataşehir Vergi Dairesi Müdürlüğü kayıtlarına göre, belediye sınırları içinde ruhsat alma zorunluluğu bulunan 52.437 faal iş yerinden yalnızca 11.938’inin ruhsat aldığı belirlenmiştir. Bu da 40.499 iş yerinin ruhsatsız faaliyet gösterdiğini ortaya koymaktadır. İdare, bu durumu kabul etmiş ve gerekli düzeltici işlemlere başlanacağına dair açıklama yapmıştır.

Sonuç olarak, belediyenin yetki alanındaki işletmelerin ruhsat durumlarının kontrol edilmesi ve denetimlerin yapılması önem arz etmektedir. Önerilen işlemlerin gerçekleştirilmesi, işyeri açma izni harcının zamanında tahsil edilerek kurum gelirlerinin artırılmasına katkı sağlayacaktır.

BULGU: Bazı İş Yerlerinde İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Bulunmaması ve Buna Bağlı Olarak İşyeri Açma İzni Harcının Tahakkuk Edilmemiş Olması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediyenin yetki ve görev sınırları içinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyette bulunan işletmeler olduğu ve bundan dolayı Belediyenin işyeri açma izni harcı gelirinin olumsuz etkilendiği görülmüştür.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri açma izni harcı” başlıklı 81’inci maddesinde; belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir iş yerinin açılmasının “İşyeri açma izni harcına” tabi olduğu belirtilmiştir.

Diğer yandan, 10.08.2005 tarihli ve 25902 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’e göre belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bu Yönetmelik kapsamında faaliyet gösterecek işletmelerin ilgili belediyeden iş yeri açma ve çalışma ruhsatı almış olması gerekmektedir.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 2’nci maddesinde ise, bu Kanun hükümlerinden muaf tutulan iş yerleri sayılmıştır.

Yapılan incelemeler sonucunda, Ataşehir Vergi Dairesi Müdürlüğü kayıtlarına göre, Belediye sınırları içinde faaliyet gösteren ve ruhsat alma zorunluluğu olan 52.437 adet faal iş yerinin bulunduğu ancak işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyeri sayısının 11.938 adet olduğu tespit edilmiştir. Yani 40.499 adet iş yeri için işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmediği görülmüştür.

İdare tarafından, tenkit konusu hususa iştirak edilmiş olup düzeltici işlemlere başlanacağı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, İdare tarafından, yetki ve görev alanı içerisindeki işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının mevcudiyetlerinin kontrolünün sağlanması ve gerekli denetimlerin yapılması gerekmektedir. Önerimiz doğrultusunda işlem yapılması sonucunda işyeri açma izni harcının tamamının yasal süresinde tahsil edilmesi suretiyle Kurum gelirlerinin olumlu etkileneceği değerlendirilmektedir.