|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı iş yerlerinin emlak vergisi tahakkuklarının mesken oranı üzerinden yapıldığını ve bu nedenle verginin eksik tahakkuk ettirildiğini ortaya koymuştur. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun ilgili maddeleri, bina vergisinin mükellefler tarafından ödeneceğini ve meskenlerde vergi oranının binde bir, diğer binalarda ise binde iki olarak belirlendiğini ifade etmektedir. Ayrıca, büyükşehir belediyeleri ve mücavir alanlarda bu oranların %100 artırımla uygulanacağı belirtilmiştir.
Denetim sonucunda, idare sınırları içinde yer alan 330 iş yerinden 126’sının emlak vergisi beyannamelerinin mesken olarak verildiği tespit edilmiştir. Bu durum, iş yerlerine mesken üzerinden emlak vergisi tahakkuk ettirilmesine yol açmıştır. Emlak Vergisi Kanunu’nun 23. maddesi, vergi değerinde değişiklik gerektiren durumların bildirilmesini zorunlu kılmaktadır; dolayısıyla, ikamete özgü alanların iş yeri olarak kullanılması durumunda vergi değerinin güncellenmesi gerekmektedir. İlgili idare, denetim bulguları doğrultusunda, emlak vergisi tahakkuklarının mevzuata uygun şekilde yapılması için gerekli önlemleri alacağını belirtmiştir. Bu bağlamda, vergi kaybının önlenmesi amacıyla çalışmaların titizlikle yürütülmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Bazı İş Yerlerine Emlak Vergisi Tahakkukunun Mesken Üzerinden Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye sınırları içerisinde faaliyet gösteren bazı iş yerlerinin emlak vergisi tahakkuklarının mesken oranı üzerinden yapılarak söz konusu verginin eksik tahakkuk ettirildiği görülmüştür.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun “Mükellef” başlıklı 3’üncü maddesinde, bina vergisini; binanın malikinin, varsa intifa hakkı sahibinin, her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edenlerin ödeyeceği ifade edilmiş, Kanun’un “Nispet” başlıklı 8’inci maddesinde ise, bina vergisinin oranının meskenlerde binde bir, diğer binalarda ise binde iki olduğu, bu oranların, 5216 sayılı Kanun’un uygulandığı büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde %100 artırımlı uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
Kanun’un “Vergi değerini tadil eden sebepler” başlıklı 33’üncü maddesinde de;
“Vergi değerini tadil eden sebepler aşağıda gösterilmiştir:
3. Bir binanın kullanış tarzının tamamen değiştirilmesi veya bir binanın ikamete mahsus mahallerinden bir kısmının dükkân, mağaza, depo gibi ticaret ve sanat icrasına mahsus mahaller haline kalbedilmesi, (Bu hükmün uygulanmasında bir apartmanın her dairesi bir bina sayılır ve tadil sebebi, yalnız kullanış tarzı tamamen veya kısmen değiştirilen daire için geçerli olur.) …” hükmü yer almaktadır.
Emlak vergisi, mükelleflerin beyannameleri esas alınarak tahakkuk ve tahsil edilmektedir. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun “Bildirim verme süresi” başlıklı 23’üncü maddesinde, aynı Kanun’un 33’üncü maddesine göre vergi değerinde değişiklik yapılması gereken nedenlerin bulunması halinde emlak vergisi bildirimi verilmesinin zorunlu olduğu belirtilmiştir. Bu durumda, bir binanın ikamete özgü bölümlerinden bir kısmının iş yeri olarak kullanılması durumunda vergi değerinde değişiklik yapılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede; İdare sınırları içerisinde yer alan ve örneklem olarak seçilen 330 iş yerinden 126’sının emlak vergisi beyannamelerinin mesken olarak verildiği ve bu nedenle bu iş yerlerine, mesken üzerinden emlak vergisi tahakkuk ettirildiği anlaşılmıştır.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından bundan sonraki süreçte söz konusu hususla ilgili gerekli özenin gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, vergi kaybının önüne geçebilmek adına gerekli çalışmaların gerçekleştirilerek emlak vergisi tarh ve tahakkuklarının mevzuata uygun olarak yapılması gerekmektedir.