|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı iş yerlerine emlak vergisi tahakkuklarının mesken oranı üzerinden yapıldığını ve bu nedenle verginin eksik tahakkuk ettirildiğini ortaya koymuştur. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun ilgili maddeleri, bina vergisinin mükellefler tarafından ödeneceğini ve meskenler için vergi oranının binde bir, diğer binalar için ise binde iki olduğunu belirlemektedir. Büyükşehir belediye sınırları içinde bu oranlar %100 artırımlı olarak uygulanmaktadır. Ayrıca, bir binanın kullanım amacının değişmesi durumunda vergi değerinde de değişiklik yapılması gerektiği vurgulanmaktadır.
Denetim sonucunda, incelenen 1006 iş yerinden 621’inin emlak vergisi beyannamelerinin mesken olarak verildiği tespit edilmiştir. Bu durum, söz konusu iş yerlerine mesken üzerinden emlak vergisi tahakkuk edilmesine yol açmıştır. İdare, bu bulgular doğrultusunda saha denetimleri gerçekleştirmiş ve tespit edilen iş yerleri için gerekli düzeltmeleri yapmıştır. Sonuç olarak, emlak vergisi tahakkuklarının mevzuata uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi ve vergi kaybının önlenmesi amacıyla gerekli önlemlerin alınması önem arz etmektedir. |
BULGU: Bazı İş Yerlerine Emlak Vergisi Tahakkukunun Mesken Üzerinden Yapılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye sınırları içerisinde faaliyet gösteren bazı iş yerlerinin emlak vergisi tahakkuklarının mesken oranı üzerinden yapılarak söz konusu verginin eksik tahakkuk ettirildiği görülmüştür.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun “Mükellef” başlıklı 3’üncü maddesinde, bina vergisini; binanın malikinin, varsa intifa hakkı sahibinin, her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edenlerin ödeyeceği ifade edilmiş, Kanun’un “Nispet” başlıklı 8’inci maddesinde ise, bina vergisinin oranının meskenlerde binde bir, diğer binalarda ise binde iki olduğu, bu oranların, 5216 sayılı Kanun’un uygulandığı büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde %100 artırımlı uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
Kanun’un “Vergi değerini tadil eden sebepler” başlıklı 33’üncü maddesinde de;
“Vergi değerini tadil eden sebepler aşağıda gösterilmiştir:
3. Bir binanın kullanış tarzının tamamen değiştirilmesi veya bir binanın ikamete mahsus mahallerinden bir kısmının dükkân, mağaza, depo gibi ticaret ve sanat icrasına mahsus mahaller haline kalbedilmesi, (Bu hükmün uygulanmasında bir apartmanın her dairesi bir bina sayılır ve tadil sebebi, yalnız kullanış tarzı tamamen veya kısmen değiştirilen daire için geçerli olur.) …” hükmü yer almaktadır.
Emlak vergisi, mükelleflerin beyannameleri esas alınarak tahakkuk ve tahsil edilmektedir. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun “Bildirim verme süresi” başlıklı 23’üncü maddesinde, aynı Kanun’un 33’üncü maddesine göre vergi değerinde değişiklik yapılması gereken nedenlerin bulunması halinde emlak vergisi bildirimi verilmesinin zorunlu olduğu belirtilmiştir. Bu durumda, bir binanın ikamete özgü bölümlerinden bir kısmının iş yeri olarak kullanılması durumunda vergi değerinde değişiklik yapılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede; İdare sınırları içerisinde yer alan avukatlık büroları, serbest muhasebeci ve mali müşavirlik hizmeti veren iş yerleri, diş tabipleri gibi örnek olarak seçilen 1006 iş yerinden 621’inin emlak vergisi beyannamelerinin mesken olarak verildiği ve bu nedenle bu iş yerlerine, mesken üzerinden emlak vergisi tahakkuk ettirildiği anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine binaen İdare tarafından, bulguda bahsi geçen iş yerleri için saha denetimlerinin yapıldığı, tespit edilen iş yerlerine gerekli düzeltmelerin uygulandığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, söz konusu vergi kaybının önüne geçebilmek adına gerekli çalışmaların yapılarak emlak vergisi tarh ve tahakkuklarının mevzuata uygun olarak yapılması gerekmektedir.