|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı iş yerlerinin emlak vergisi tahakkuklarının mesken oranı üzerinden yapıldığını ortaya koymuştur. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun ilgili maddeleri, bina vergisinin mükellefleri ve oranlarını belirlemekte, ayrıca vergi değerinde değişiklik gerektiren durumları tanımlamaktadır. Özellikle, bir binanın ikamete özgü bölümlerinin iş yeri olarak kullanılması durumunda, vergi değerinin güncellenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Kırşehir Vergi Dairesi kayıtlarına göre, belediye sınırları içinde faaliyet gösteren avukatlık büroları, serbest muhasebeci ve mali müşavirlik hizmeti sunan iş yerleri ile diş tabipleri gibi ruhsat alma zorunluluğu olmayan 380 iş yerinden 145’inin emlak vergisi beyannamelerinin mesken olarak verildiği tespit edilmiştir. Bu durum, söz konusu iş yerlerine emlak vergisinin mesken oranı üzerinden tahakkuk ettirilmesine yol açmıştır. Denetim sonuçları doğrultusunda, idare tarafından gerekli düzeltmelerin yapılacağı belirtilmiş olsa da, bu konuda herhangi bir somut belge veya bilgi sunulmamıştır. Emlak vergisi tarh ve tahakkuk işlemlerinin, ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Bazı İş Yerlerine Emlak Vergisi Tahakkukunun Mesken Üzerinden Yapılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediye sınırları içerisinde faaliyet gösteren bazı iş yerlerinin emlak vergisi tahakkuklarının mesken oranı üzerinden yapıldığı görülmüştür.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun “Mükellef” başlıklı 3’üncü maddesinde;
“Bina Vergisini, binanın maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edenler öder.”,
“Nispet” başlıklı 8’inci maddesinde;
“Bina vergisinin oranı meskenlerde binde bir, diğer binalarda ise binde ikidir. Bu oranlar, 5216 sayılı Kanunun uygulandığı büyük şehir belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde % 100 artırımlı uygulanır.”,
“Vergi değerini tadil eden sebepler” başlıklı 33’üncü maddesinde;
“Vergi değerini tadil eden sebepler aşağıda gösterilmiştir:
3. Bir binanın kullanış tarzının tamamen değiştirilmesi veya bir binanın ikamete mahsus mahallerinden bir kısmının dükkan, mağaza, depo gibi ticaret ve sanat icrasına mahsus mahaller haline kalbedilmesi, (Bu hükmün uygulanmasında bir apartmanın her dairesi bir bina sayılır ve tadil sebebi, yalnız kullanış tarzı tamamen veya kısmen değiştirilen daire için geçerli olur.)…” düzenlemeleri yer almaktadır.
Emlak vergisi, mükelleflerin beyannameleri esas alınarak tahakkuk ve tahsil edilmektedir. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun “Bildirim verme süresi” başlıklı 23’üncü maddesinde, aynı Kanun’un 33’üncü maddesine göre vergi değerinde değişiklik yapılması gereken nedenlerin bulunması halinde emlak vergisi bildirimi verilmesinin zorunlu olduğu belirtilmiştir. Bir binanın ikamete özgü bölümlerinden bir kısmının iş yeri olarak kullanılması durumunda vergi değerinde değişiklik yapılması gerekmektedir.
Yapılan inceleme uyarınca Kırşehir Vergi Dairesinden alınan kayıtlara göre; Belediye sınırları içerisinde yer alan avukatlık büroları, serbest muhasebeci ve mali müşavirlik hizmeti veren iş yerleri, diş tabipleri gibi idareden iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alma zorunluluğu bulunmayan iş yeri sayısının 380 adet olduğu ve bunlardan 145 adet iş yerinin emlak vergisi beyannamelerinin mesken olarak verildiği ve bu nedenle söz konusu yerlere iş yeri üzerinden değil mesken üzerinden emlak vergisi tahakkuk ettirildiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından, gerekli çalışmaların yapıldığı ifade edilmişse de herhangi bir kanıtlayıcı bilgi ya da belge sunulmamıştır.
Emlak vergisi tarh ve tahakkuk işlemlerinin yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.