|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı iş yerlerinin çevre temizlik vergisi mükellefiyetlerinin bulunmadığını ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44. maddesi, belediye sınırları içinde yer alan konut ve iş yerlerinin çevre temizlik vergisine tabi olduğunu belirtmektedir. Bu vergi, her yıl Ocak ayında tahakkuk ettirilmekte ve emlak vergisi taksit sürelerinde ödenmektedir. Ayrıca, çevre temizlik vergisi, su tüketim miktarına dayalı olarak hesaplanmakta ve su faturasında gösterilmektedir.
İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı’ndan elde edilen verilere göre, 2022 yılında Kartal ilçesinde faal olan 200 iş yerinden 41’inin çevre temizlik vergisi mükellefiyeti bulunmamaktadır. Bu durum, söz konusu vergilerin tahsil edilememesine yol açmaktadır. İdare, bu tespit üzerine, örnek alınan iş yerleri için gerekli çalışmaların tamamlandığını ve diğer iş yerlerinin çevre temizlik vergisi kayıtlarının kontrolüne başladığını bildirmiştir. İdarenin, çevre temizlik vergisi kaybını önlemek amacıyla sorumluluk alanındaki tüm iş yerleri için gerekli denetimleri ve çalışmaları yapması büyük önem taşımaktadır. Bu süreç, belediyenin gelir kaybını önlemek ve hizmetlerin sürdürülebilirliğini sağlamak açısından kritik bir rol oynamaktadır. |
BULGU: Bazı İş Yerlerinin Çevre Temizlik Vergisi Mükellefiyetlerinin Bulunmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin yetki ve görev alanında faaliyette bulunan iş yerlerinden bir kısmının çevre temizlik vergisi mükellefiyetlerinin bulunmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44’üncü maddesinde, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu, iş yerleri ve diğer şekilde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergisinin maddede belirtilen tarifeye göre alınacağı ve büyükşehirlerde %25 artırımlı uygulanacağı, bu verginin belediyelerce binaların tarifedeki derecelere intibak ettirilmesi üzerine her yılın Ocak ayında yıllık tutarı itibarıyla tahakkuk etmiş sayılacağı, tahakkuk eden bu verginin her yıl emlak vergisinin taksit sürelerinde ödeneceği, bu maddede yer alan tutarların her yıl yeniden değerleme oranında artırılacağı ve bu tutarların belirlenmesinde, vergi tutarlarının yüzde beşini aşmayan kesirlerin dikkate alınmayacağı hüküm altına alınmıştır.
Diğer yandan Kanun’un aynı maddesinde, su tüketim miktarı esas alınmak suretiyle hesaplanan çevre temizlik vergisinin, su faturasında ayrıca gösterilmek suretiyle tahakkuk etmiş sayılacağı; bu suretle tahakkuk eden verginin, su tüketim bedeli ile birlikte belediyelerce tahsil edileceği; su ve kanalizasyon hizmetleri ayrı bir kanunla düzenlenmiş bulunan büyük şehir belediye sınırları ve mücavir alanlardaki çevre temizlik vergisinin ise 2560 sayılı Kanun hükümlerine göre kurulan su ve kanalizasyon idarelerince tahsil edileceği; ayrıca, büyük şehir belediye sınırları içinde bulunan belediyelerin kendileri tarafından tahsil edilen çevre temizlik vergisinin yüzde yirmisinin büyük şehir belediyelerine aktarılacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre, büyükşehirlerde su aboneliği olmayan, su ve kanalizasyon idarelerince takip edilmeyen iş yerlerinin çevre ve temizlik vergisinin ilçe belediyelerince takip edilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığından alınan verilere göre 2022 yılında Kartal ilçesinde faal durumda olan iş yerlerinden, örnek olarak seçilen 200 iş yerinden 41 iş yeri için çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilmediği, dolayısıyla da söz konusu vergilerin tahsil edilemediği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine İdare tarafından; örnek seçilen liste ile çalışmanın tamamlandığı, diğer tüm iş yerlerinin çevre temizlik vergisi kayıtlarının çalışma ve kontrollerinin yapılmaya başlandığı ifade edilmiştir.
İdarenin çevre temizlik vergisinden mahrum kalıp gelir kaybına uğramaması için sorumluluğu altında bulunan tüm alanlarda gerekli çalışma ve kontrolün yapılması ve çalışmaların sonuçlandırılması önem arz etmektedir.