|
ÖZET: Bazı işletmelerin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiği tespit edilmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 81. maddesi, belediye sınırları veya mücavir alanlarda işyeri açmanın “İşyeri Açma İzni Harcı”na tabi olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, 10.08.2005 tarihli İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, bu alanlarda faaliyet gösteren işletmelerin ilgili belediyeden ruhsat almasını zorunlu kılmaktadır.
Denetim sürecinde, Iğdır Defterdarlığı’ndan alınan resmi listede, ruhsat alma zorunluluğu bulunmayan avukatlık büroları, serbest muhasebeci ve mali müşavirlik hizmeti veren yerler ile muayenehaneler hariç, 6.384 adet işyerinin bulunduğu belirlenmiştir. Zabıta Müdürlüğü verilerine göre, 31.12.2024 itibarıyla yalnızca 2.515 işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmiştir. Bu durum, belediyenin işyeri açma izni harcı gelirinde kayba yol açmaktadır. İdare, rutin denetimlerde ruhsatlı işyerlerine harç tahsil edildiğini belirtmesine rağmen, işletmelerin ruhsat durumlarının takip edilmesi ve harçların zamanında tahsil edilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu süreç, belediyenin gelir kaybını önlemek ve yasal düzenlemelere uyumu sağlamak açısından kritik bir gerekliliktir. |
BULGU: Bazı İşletmelerin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmaksızın Faaliyette Bulunması ve Buna Bağlı Olarak İşyeri Açma İzni Harcının Tahsil Edilmemiş Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet yürüten işletmeler bulunmaktadır.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri Açma İzni Harcı” başlıklı 81’inci maddesinde; belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir iş yerinin açılmasının “İşyeri Açma İzni Harcına” tâbi olduğu belirtilmiştir.
Diğer yandan, 10.08.2005 tarihli ve 25902 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’e göre belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bu Yönetmelik kapsamında faaliyet gösterecek işletmelerin ilgili belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatı almış olması gerekmektedir.
İdarenin hesap ve işlemlerinin incelenmesi kapsamında olmak üzere; işyerlerine ilişkin olarak Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde yer alan faal mükellef listesi resmi yazı ile Iğdır Defterdarlığından temin edilmiş olup söz konusu listede, belediyeden ruhsat alma zorunluluğu bulunmayan avukatlık büroları, serbest muhasebeci ve mali müşavirlik hizmeti veren işyerleri, muayenehaneler, mühendis ve mimar meslek mensuplarınca açılan bürolar hariç, 6.384 adet işyeri bulunduğu; Zabıta Müdürlüğünden alınan verilere göre, İdarenin yetki ve görev sınırları içerisinde 31.12.2024 tarihi itibariyle 2.515 adet işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildiği; buna bağlı olarak da Belediyenin, işyeri açma izni harcı geliri kaybına uğradığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; rutin denetimlerde “işyeri açma ve çalıştırılma ruhsatları” na bağlı tanzim edilen işyerlerine, işyeri açma izin harcı tahsil edildiği ifade edilmiştir.
Belediyenin yetki ve görev alanındaki işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının bulunup bulunmadığının takibinin sağlanması ve buna bağlı olarak da işyeri açma izni harcının zamanında tahsil edilmesi gerekmektedir.