|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporları, bazı işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet gösterdiğini ortaya koymuştur. Bu durum, ilgili idarenin işyeri açma izni harcı gelirinde kayıplara yol açmaktadır. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 81. maddesi, belediye sınırları veya mücavir alanlarda işyeri açmanın ruhsat gerektirdiğini belirtmektedir. Ayrıca, 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik, bu alanlarda faaliyet gösterecek işletmelerin ruhsat almasının zorunlu olduğunu vurgulamaktadır. Bazı meslek grupları ise 3572 sayılı Kanun kapsamında ruhsat muafiyetine sahiptir.
Denetim sonuçlarına göre, 31 Aralık 2022 itibarıyla 10.629 işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmişken, İstanbul Vergi Dairesi verileri ruhsata tabi 24.245 işyeri bulunduğunu göstermektedir. Bu kapsamda ruhsatsız faaliyet yürüten işyeri sayısının 13.616 olduğu tespit edilmiştir. İdare, ruhsatsız işletmeleri belirlemek amacıyla denetim ekiplerini artırmış ve gerekli müeyyideleri uygulamaya başlamıştır. Sonuç olarak, belediyenin yetki ve görev alanındaki işletmelerin ruhsat durumlarının düzenli olarak denetlenmesi ve ruhsatsız faaliyet gösteren işletmelere karşı yasal yaptırımların uygulanması önem arz etmektedir. |
BULGU: Bazı İşletmelerin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmaksızın Faaliyette Bulunması ve Buna Bağlı Olarak İşyeri Açma İzni Harcının Tahsil Edilmemiş Olması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin yetki ve görev sınırları içinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyette bulunan işletmelerin olduğu ve buna bağlı olarak da İdarenin, işyeri açma izni harcı geliri kaybına uğradığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri Açma İzni Harcı” başlıklı 81’inci maddesinde; belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir iş yerinin açılmasının “İşyeri Açma İzni Harcına” tabi olduğu belirtilmiştir.
Diğer yandan, 10.08.2005 tarihli ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’e göre belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bu Yönetmelik kapsamında faaliyet gösterecek işletmelerin ilgili belediyeden iş yeri açma ve çalışma ruhsatı almış olması gerekmektedir.
Ayrıca, 3572 sayılı Kanun’daki muafiyet düzenlemesi ile avukatlık büroları, serbest muhasebeci ve mali müşavirlik hizmeti veren iş yerleri, tabipler, noterler, mimar ve mühendisler gibi bazı meslek grupları işyeri açma ve çalışma ruhsatı almaktan muaf tutulmuştur. İlgili kanunlarında da, bu iş yerlerinin faaliyet sahalarına göre bakanlıklar ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından faaliyetleri ile ilgili izin alacakları ve bu izin belgelerinin de iş yeri açma ve çalışma ruhsatı niteliğinde olacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede; İdare tarafından 31.12.2022 tarihi itibariyle toplam 10.629 adet işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildiği, İstanbul Vergi Dairesinden alınan veriler üzerinden yapılan çalışmalar sonucunda ilçe sınırlarında ruhsata tabi 24.245 iş yeri olduğu bu kapsamda ruhsatsız faaliyet yürüten iş yeri sayısının 13.616 olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine İdare tarafından; ruhsatsız faaliyet gösteren işyerlerinin tespiti için denetim ekibi sayısının artırılarak ivedilikle tespit işlemlerine başlandığı, ilgililer hakkında gerekli müeyyidelerin uygulandığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; 3572 sayılı Kanun’un muafiyet düzenlemeleri de dikkate alınarak belediyenin yetki ve görev alanındaki işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının bulunup bulunmadığının takibinin sağlanması ve ruhsatsız iş yerlerinin tespiti halinde mevzuatta belirtilen müeyyidelerin uygulanması gerekmektedir.