|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet gösterdiğini ortaya koymuştur. Bu durum, belediyenin işyeri açma izni harcı gelirinde kayıplara yol açmaktadır. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 81. maddesi, belediye sınırları içerisinde bir iş yerinin açılmasının işyeri açma izni harcına tabi olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, bu tür işletmelerin ilgili belediyeden ruhsat almasını zorunlu kılmaktadır. Ancak, bazı meslek grupları, 3572 sayılı Kanun’daki muafiyet düzenlemesi gereği bu yükümlülükten muaf tutulmaktadır.
Denetim sırasında, belediyenin kiraya verdiği 32 iş yerinin hiçbiri için işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmediği tespit edilmiştir. Bu durum, belediyenin işyeri açma izni harcı gelirinde önemli kayıplara neden olmuştur. İdare, bu sorunu çözmek amacıyla ilçedeki işletmelerin tespit edilmesi için ek ekipler oluşturmayı ve ruhsat başvurularını teşvik etmeyi planlamaktadır. Sonuç olarak, İdarenin, yetki alanındaki işletmelerin ruhsat durumunu düzenli olarak takip etmesi ve işyeri açma izni harcını zamanında tahsil etmesi büyük önem taşımaktadır. Bu süreç, hem gelir kaybının önlenmesi hem de yerel yönetimlerin etkinliğinin artırılması açısından kritik bir adımdır. |
BULGU: Bazı İşletmelerin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmaksızın Faaliyette Bulunması ve Buna Bağlı Olarak İşyeri Açma İzni Harcının Tahsil Edilmemiş Olması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin yetki ve görev sınırları içinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyette bulunan işletmelerin olduğu ve buna bağlı olarak da İdarenin, işyeri açma izni harcı geliri kaybına uğradığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri açma izni harcı” başlıklı 81’inci maddesinde; belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir iş yerinin açılmasının “İşyeri Açma İzni Harcına” tabi olduğu belirtilmiştir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’e göre de, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bu Yönetmelik kapsamında faaliyet gösterecek işletmelerin ilgili belediyeden iş yeri açma ve çalışma ruhsatı almış olması gerekmektedir.
Diğer yandan, 3572 sayılı Kanun’daki muafiyet düzenlemesi ile avukatlık büroları, serbest muhasebeci ve mali müşavirlik hizmeti veren iş yerleri, tabipler, noterler, mimar ve mühendisler gibi bazı meslek grupları işyeri açma ve çalışma ruhsatı almaktan muaf tutulmuştur. İlgili kanunlarında da, bu iş yerlerinin faaliyet sahalarına göre bakanlıklar ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından faaliyetleri ile ilgili izin alacakları ve bu izin belgelerinin de işyeri açma ve çalışma ruhsatı niteliğinde olacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, faal durumda olan iş yerlerinden, örnek olarak seçilen İdarenin kiraya verdiği 32 adet iş yerlerinden, hiçbiri için İdare tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmediği; buna bağlı olarak da İdarenin işyeri açma izni harcı geliri kaybına uğradığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerinde İdare tarafından; ilçede yer alan işletmelerin tespiti için ilave ekiplerin kurularak, işletmelerin ruhsat başvurusunda bulunmasının sağlanması için çalışmaların sıklaştırılacağı ve gerekli özenin gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdarenin yetki ve görev alanındaki işletmelerin, işyeri açma ve çalışma ruhsatından muaf olanları da dikkate alarak, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının bulunup bulunmadığının takibini sağlaması ve buna bağlı olarak da işyeri açma izni harcının zamanında tahsil edilmesi gerekmektedir.