|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı ilçelerde çevre temizlik vergisinin tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığını ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddelerine göre, belediye sınırları içinde bulunan konut, işyeri ve diğer binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu belirtilmektedir. Bu vergilerin tahakkuku, her yıl Ocak ayında yapılmakta ve emlak vergisi taksit sürelerinde ödenmesi gerekmektedir. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, 108 işyerinden 24’ünün bu vergiye ilişkin tahakkuklarının yapılmadığı tespit edilmiştir.
Ayrıca, vergi dairesi verilerine göre, belediye sınırları içinde aktif olarak faaliyet gösteren işyeri sayısı 429 iken, çevre temizlik vergisi mükellef sayısı 689 olarak kaydedilmiştir. Bu durum, ticari faaliyetleri sona eren işyerlerinin belediye kayıtlarında aktif olarak görünmeye devam etmesinden kaynaklanmaktadır. 2019-2024 yılları arasında 395 mükellefiyetin sona erdiği göz önünde bulundurulduğunda, bu kayıtların güncellenmesi ve mükellefiyetlerin sona erdirilmesi gerektiği ortaya çıkmaktadır. Sonuç olarak, çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin düzenli olarak denetlenmemesi, idarenin gelir kaybına yol açmaktadır. Bu nedenle, mükellefiyetlerin tespiti ve verginin tahsilatı için gerekli adımların atılması önem arz etmektedir. Kamu İdaresi, bu bulgular doğrultusunda gerekli işlemleri gerçekleştireceğini belirtmiştir. |
BULGU: Bazı İşyerlerine İlişkin Çevre Temizlik Vergisi Tahakkuk ve Tahsilatının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare hizmet sınırları içerisinde faaliyet gösteren işyerleri ya da diğer şekillerde kullanılan binalardan bir kısmına ilişkin çevre temizlik vergisi tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çevre temizlik vergisi” başlıklı Mükerrer 44’üncü maddesinde; belediye sınırları içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu, vergi mükellefinin binaları kullananlar olduğu ve mükellefiyetin binanın kullanımı ile başlayacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı maddenin dört ve beşinci fıkrasında çevre temizlik vergisi tarifesi belirtilmiş olup sekizinci fıkrasında ise; işyeri ve diğer şekillerde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergisinin belediyelerce binaların tarifedeki derecelere intibak ettirilmesi üzerine her yılın Ocak ayında yıllık tutarı itibarıyla tahakkuk etmiş sayılacağı hükmü ile işyeri ve diğer şekilde kullanılan binalarla ilgili olarak tahakkuk eden bu verginin her yıl, emlak vergisinin taksit sürelerinde ödeneceği belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, belediye sınırları içinde yer alan ve belediyenin çevre temizlik hizmetlerinden faydalanan tüm konut, işyerleri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisi mükellefi olması gerekmektedir.
Yapılan incelemede Belediyenin yetki ve sorumluluk sahasında faaliyet gösteren 108 adet işyeri örnekleme yapmak suretiyle seçilmiş olup yapılan yoklama neticesinde 24 adet işyerinin Çevre Temizlik vergisine ilişkin vergi tahakkukunun yapılmadığı tespit edilmiştir.
Ayrıca, Vergi Dairesinden alınan bilgilere göre Belediye sınırları içerisinde faaliyet gösteren aktif işyeri sayısının 429 adet olmasına rağmen İdare tarafında Çevre Temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilen işyeri sayısının 689 adet olduğu görülmüştür. Çevre Temizlik vergisi mükellef sayısının aktif mükellef sayısından fazla olmasının nedeni ticari faaliyeti sonlanan işyerlerinin Belediye kayıtlarında aktif olarak gözükmeye devam etmeleridir.
Vergi Dairesi verilerine göre 2019-2024 yılları arasında Ulubey sınırları içerisinde 395 adet aktif mükellefiyet çeşitli nedenlerle sonlandırılmıştır. Ticari faaliyeti sona eren işyerlerine ilişkin çevre temizlik vergisi mükellefiyetlerinin de Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından sona erdirilerek kayıtların güncellenmesi gerekmektedir.
Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusunda gerekli işlemlerin yerine getirileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Çevre Temizlik vergisi mükellefiyetine ilişkin denetim, yoklama ve tespitlerin düzenli yapılmaması İdarenin gelir kaybına uğramasına sebebiyet vermekte olup Çevre Temizlik vergisi mükellefi işyerlerinin tespiti ve söz konusu verginin alınması konusunda gerekli çalışmaların yapılması gerekmektedir.