|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bazı ilçe belediyelerinde çevre temizlik vergisinin tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığını ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, belediye sınırları içinde bulunan konutlar, işyerleri ve diğer binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğunu belirtmektedir. Bu vergilerin mükellefleri, binaları kullananlar olup, mükellefiyet binanın kullanımıyla başlamaktadır. Ayrıca, her yıl Ocak ayında tahakkuk eden bu vergilerin emlak vergisi taksit sürelerinde ödenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Malmüdürlüğü verilerine göre, belediye sınırları içinde 518 aktif işyeri bulunmasına rağmen, sadece 338 işyerinin çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilmiştir. Bu durum, önemli bir gelir kaybı riski taşımakta ve gerekli önlemlerin alınması gerektiğini göstermektedir. Kamu idaresi, bu konuda çalışmaların başlatıldığını belirtmiştir. Sonuç olarak, çevre temizlik vergisi mükellefiyetine ilişkin denetimlerin ve tespitlerin düzenli bir şekilde yapılmaması, idarenin gelir kaybına yol açmaktadır. Bu nedenle, mükellef işyerlerinin belirlenmesi ve verginin tahsil edilmesi için gereken adımların atılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Bazı İşyerlerine İlişkin Çevre Temizlik Vergisi Tahakkuk ve Tahsilatının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare hizmet sınırları içerisinde faaliyet gösteren işyerleri ya da diğer şekillerde kullanılan binalardan bir kısmına ilişkin çevre temizlik vergisi tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çevre temizlik vergisi” başlıklı Mükerrer 44’üncü maddesinde; belediye sınırları içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu, vergi mükellefinin binaları kullananlar olduğu ve mükellefiyetin binanın kullanımı ile başlayacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı maddenin dört ve beşinci fıkrasında çevre temizlik vergisi tarifesi belirtilmiş olup sekizinci fıkrasında ise; işyeri ve diğer şekillerde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergisinin belediyelerce binaların tarifedeki derecelere intibak ettirilmesi üzerine her yılın Ocak ayında yıllık tutarı itibarıyla tahakkuk etmiş sayılacağı hükmü ile işyeri ve diğer şekilde kullanılan binalarla ilgili olarak tahakkuk eden bu verginin her yıl, emlak vergisinin taksit sürelerinde ödeneceği belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, belediye sınırları içinde yer alan ve belediyenin çevre temizlik hizmetlerinden faydalanan tüm konut, işyerleri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisi mükellefi olması gerekmektedir.
Malmüdürlüğünden alınan bilgilere göre, Belediye sınırları içinde faaliyet gösteren aktif işyeri sayısının 518 adet olmasına rağmen, İdare tarafından Çevre Temizlik Vergisi mükellefiyeti tesis edilen işyeri sayısının yalnızca 338 adet olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, önemli bir risk yaratmakta olup, konuya ilişkin gerekli önlemlerin alınması gerektiği değerlendirilmektedir.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin gerekli çalışmalara başlandığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Çevre Temizlik vergisi mükellefiyetine ilişkin denetim, yoklama ve tespitlerin düzenli yapılmaması İdarenin gelir kaybına uğramasına sebebiyet vermekte olup Çevre Temizlik vergisi mükellefi işyerlerinin tespiti ve söz konusu verginin alınması konusunda gerekli çalışmaların yapılması gerekmektedir.