ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı işyerlerine ait çevre temizlik vergisinin tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığını ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44. maddesi, belediye sınırları içinde bulunan konut, işyeri ve diğer binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğunu belirtmektedir. Bu vergiyi ödemekle yükümlü olanlar, binayı kullananlar olup mükellefiyet, binanın kullanıma başlanmasıyla başlar. Ayrıca, çevre temizlik vergisinin her yıl Ocak ayında tahakkuk etmiş sayılacağı ve emlak vergisi taksit sürelerinde ödeneceği de düzenlenmiştir.

Yapılan incelemelerde, Yenimahalle ilçe sınırlarında 61.185 aktif vergi mükellefi üzerinden 19.600 kişi için çevre temizlik vergisi sorgulaması yapılmış, 2.500 kişi veya kuruluşun mükellefiyetinin olmadığı tespit edilmiştir. Ancak bu kişilere yönelik tahakkuk ve tahsilat işlemleri gerçekleştirilmemiştir. Denetim sonrası, Kamu İdaresi tarafından çevre temizlik vergisi mükellefi olmayan işyerlerine ilişkin kayıtların bir kısmının yapıldığı ve işlemlerin devam ettiği belirtilmiştir.

Çevre temizlik vergisi, idare tarafından sunulan hizmetlerin sürdürülebilirliği açısından önemli bir gelir kaynağıdır. Bu nedenle, işyerleri ve diğer binalar için mükellefiyetin sağlanması ve tahakkuk ile tahsilat işlemlerinin tamamlanması büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Bazı İşyerlerine İlişkin Çevre Temizlik Vergisi Tahakkuk ve Tahsilatının Yapılmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare hizmet sınırları içerisinde faaliyet gösteren işyerleri ya da diğer şekillerde kullanılan binalardan bir kısmına ilişkin çevre temizlik vergisi tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44’üncü maddesinde, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, işyeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu belirtilmiş olup, verginin mükelleflerinin ise binayı kullananlar olduğu ve mükellefiyetin binanın kullanıma başlanmasından itibaren başlayacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı maddenin dört ve beşinci fıkrasında çevre temizlik vergisi tarifesi belirtilmiş olup sekizinci fıkrasında ise; işyeri ve diğer şekillerde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergisinin belediyelerce binaların tarifedeki derecelere intibak ettirilmesi üzerine her yılın Ocak ayında yıllık tutarı itibarıyla tahakkuk etmiş sayılacağı hükmü ile işyeri ve diğer şekilde kullanılan binalarla ilgili olarak tahakkuk eden bu verginin her yıl, emlak vergisinin taksit sürelerinde ödeneceği belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, belediye sınırları içinde yer alan ve belediyenin çevre temizlik hizmetlerinden faydalanan tüm konut, işyerleri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisi mükellefi olması gerekmektedir.
Hesap ve işlemler ile Ankara Vergi Dairesi Başkanlığından temin edilen veriler üzerinde yapılan incelemelerde; Yenimahalle ilçe sınırları içerisinde 61.185 aktif vergi mükellefi üzerinden 19.600 kişiye yönelik çevre temizlik vergisi mükellefiyeti sorgulaması yapılmış olup çevre temizlik vergisi mükellefi olmayan 2.500 kişi ya da kuruluşun bulunduğu ancak bunlara ilişkin tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
Denetim tespiti sonrasında Kamu İdaresi tarafından çevre temizlik vergisi mükellefi olmayan işyerlerine yönelik kayıtların bir kısmının gerçekleştirildiği ve işyerlerinin mükellefiyetine yönelik işlemlerin devam ettiği ifade edilmiştir.
İdare tarafından gerçekleştirilen hizmetlerin aksamadan yürütülmesi konusunda önemli bir gelir kalemi olan çevre temizlik vergisi ile ilgili işyerleri ya da diğer şekillerde kullanılan binalar için mükellefiyetin sağlanarak tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin tamamlanması gerekmektedir.