|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı işyerlerine ilişkin çevre temizlik vergisi tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığını ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, belediye sınırları içinde bulunan konut, işyeri ve diğer binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğunu belirtmektedir. Bu vergi, binaların kullanımına bağlı olarak mükellefiyetin başladığını ve her yıl Ocak ayında tahakkuk etmiş sayılacağını ifade etmektedir.
Yapılan incelemelerde, belediye sınırları içinde faaliyet gösteren 138 işyerinden 41’inin çevre temizlik vergisi tahakkukunun yapılmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, aktif işyeri sayısının 61.185 olmasına rağmen, sadece 51.384 işyerinin çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilmiştir. Diğer yandan, aktif dernek sayısının 970 olmasına karşın, yalnızca 30 derneğin mükellefiyeti bulunmaktadır. Denetim bulguları, çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin düzenli olarak denetlenmediğini ve bu durumun idarenin gelir kaybına yol açtığını göstermektedir. Bu nedenle, çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin belirlenmesi ve tahsilat süreçlerinin etkin bir şekilde yürütülmesi için gerekli adımların atılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Bazı İşyerlerine İlişkin Çevre Temizlik Vergisi Tahakkuk ve Tahsilatının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare hizmet sınırları içerisinde faaliyet gösteren işyerleri ya da diğer şekillerde kullanılan binalardan bir kısmına ilişkin çevre temizlik vergisi tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çevre temizlik vergisi” başlıklı Mükerrer 44’üncü maddesinde; belediye sınırları içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu, vergi mükellefinin binaları kullananlar olduğu ve mükellefiyetin binanın kullanımı ile başlayacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı maddenin dört ve beşinci fıkrasında çevre temizlik vergisi tarifesi belirtilmiş olup sekizinci fıkrasında ise; işyeri ve diğer şekillerde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergisinin belediyelerce binaların tarifedeki derecelere intibak ettirilmesi üzerine her yılın Ocak ayında yıllık tutarı itibarıyla tahakkuk etmiş sayılacağı hükmü ile işyeri ve diğer şekilde kullanılan binalarla ilgili olarak tahakkuk eden bu verginin her yıl, emlak vergisinin taksit sürelerinde ödeneceği belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, belediye sınırları içinde yer alan ve belediyenin çevre temizlik hizmetlerinden faydalanan tüm konut, işyerleri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisi mükellefi olması gerekmektedir.
Yapılan incelemede Belediyenin yetki ve sorumluluk sahasında faaliyet gösteren 138 adet işyeri örnekleme yapmak suretiyle seçilmiş olup yapılan yoklama neticesinde 41 adet işyerinin Çevre Temizlik vergisine ilişkin vergi tahakkukunun yapılmadığı tespit edilmiştir.
Diğer yandan, Vergi Dairesinden alınan bilgilere göre Belediye sınırları içerisinde faaliyet gösteren aktif işyeri sayısının 61.185 adet olmasına rağmen İdare tarafında Çevre Temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilen işyeri sayısının 51.384 adet olduğu, ayrıca konut ve işyerleri dışında diğer şekillerde kullanılan binalara ilişkin Ankara İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğünden alınan kayıtlarına göre Belediye sınırları içerisinde, aktif olarak faaliyet gösteren toplam dernek sayısının 970 adet olmasına rağmen, İdare tarafında Çevre Temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilen dernek sayısının ise 30 adet olduğu görülmüştür.
Denetim tespiti sonrasında, Kamu İdaresi tarafından çevre temizlik vergisi mükellefi olmayan işyerlerine yönelik kayıtların bir kısmının gerçekleştirildiği ve işyerlerinin mükellefiyetine yönelik işlemlerin devam ettiği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Çevre Temizlik vergisi mükellefiyetine ilişkin denetim, yoklama ve tespitlerin düzenli yapılmaması İdarenin gelir kaybına uğramasına sebebiyet vermekte olup Çevre Temizlik vergisi mükellefi işyerlerinin tespiti ve söz konusu verginin alınması konusunda gerekli çalışmaların yapılması gerekmektedir.