|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bazı ilçe belediyelerinde çevre temizlik vergisinin tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığını ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, belediye sınırları içinde bulunan konut, iş yeri ve diğer binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğunu belirtmektedir. Bu vergilerin tahakkuk etmesi, binaların kullanımına bağlıdır ve her yıl Ocak ayında yıllık tutarları itibarıyla tahakkuk etmiş sayılmaktadır.
Malmüdürlüğü verilerine göre, belediye sınırları içinde aktif olarak faaliyet gösteren 2152 işyerinden yalnızca 1762’sinin çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilmiştir. Bu durum, önemli bir gelir kaybı riski oluşturmakta ve konuya ilişkin gerekli önlemlerin alınması gerektiği vurgulanmaktadır. Kamu idaresi, bu bulgularla ilgili çalışmaların başlatıldığını ifade etmiştir. Sonuç olarak, çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin düzenli denetim, yoklama ve tespitlerle sağlanmaması, idarenin gelir kaybına yol açmaktadır. Bu nedenle, mükellef işyerlerinin belirlenmesi ve verginin tahsil edilmesi için gerekli adımların atılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Bazı İşyerlerine İlişkin Çevre Temizlik Vergisi Tahakkuk ve Tahsilatının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare hizmet sınırları içerisinde faaliyet gösteren işyerleri ya da diğer şekillerde kullanılan binalardan bir kısmına ilişkin çevre temizlik vergisi tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çevre temizlik vergisi” başlıklı Mükerrer 44’üncü maddesinde; belediye sınırları içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu, vergi mükellefinin binaları kullananlar olduğu ve mükellefiyetin binanın kullanımı ile başlayacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı maddenin dört ve beşinci fıkrasında çevre temizlik vergisi tarifesi belirtilmiş olup sekizinci fıkrasında ise; işyeri ve diğer şekillerde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergisinin belediyelerce binaların tarifedeki derecelere intibak ettirilmesi üzerine her yılın Ocak ayında yıllık tutarı itibarıyla tahakkuk etmiş sayılacağı hükmü ile işyeri ve diğer şekilde kullanılan binalarla ilgili olarak tahakkuk eden bu verginin her yıl, emlak vergisinin taksit sürelerinde ödeneceği belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, belediye sınırları içinde yer alan ve belediyenin çevre temizlik hizmetlerinden faydalanan tüm konut, işyerleri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisi mükellefi olması gerekmektedir.
Malmüdürlüğünden alınan bilgilere göre Belediye sınırları içerisinde faaliyet gösteren aktif işyeri sayısının 2152 adet olmasına rağmen İdare tarafında Çevre Temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilen işyeri sayısının 1762 adet olduğu görülmüştür. Bu durum, önemli bir risk yaratmakta olup, konuya ilişkin gerekli önlemlerin alınması gerektiği değerlendirilmektedir.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin gerekli çalışmalara başlandığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Çevre Temizlik vergisi mükellefiyetine ilişkin denetim, yoklama ve tespitlerin düzenli yapılmaması İdarenin gelir kaybına uğramasına sebebiyet vermekte olup Çevre Temizlik vergisi mükellefi işyerlerinin tespiti ve söz konusu verginin alınması konusunda gerekli çalışmaların yapılması gerekmektedir.