|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporları, bazı işyerlerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiğini ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 81. maddesi, belediye sınırları veya mücavir alanlarda işyeri açmanın “İşyeri Açma İzni Harcı”na tabi olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, 10.08.2005 tarihli İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, bu alanlarda işyeri açmak için ilgili belediyeden ruhsat alınmasını zorunlu kılmaktadır.
İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı, Şişli Belediyesi mücavir alanlarındaki aktif işyerlerinin sayısını 65.761 olarak bildirmiştir. Ancak, İdare Ruhsat ve Denetim Birimi kayıtları ile vergi dairesi verileri karşılaştırıldığında, 28.685 işyerinin ruhsatsız olduğu tespit edilmiştir. Ruhsat verme yetkisi olmayan işyerleri için gerekli denetimlerin yapılmaması nedeniyle, PERPA Ticaret Merkezi ve Teşvikiye semtindeki işyerleri üzerinde örneklem çalışması gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda, 1.192 işyerine ruhsat verilmediği belirlenmiştir. Denetim bulgularına göre, İdare’nin ruhsat işlemlerinin standartlara uygun şekilde yürütülmemesi, işyeri açma izin harcı gelirlerinin tahakkuk ve tahsilatında sorunlar yaratmaktadır. Bu nedenle, işyeri açma ruhsatı başvurularının titizlikle incelenmesi ve denetim faaliyetlerinin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir. Ayrıca, ruhsatsız işyerlerinin tespit edilmesi ve gerekli müeyyidelerin uygulanması, İdare’nin gelir kaybını önlemek açısından kritik bir gerekliliktir. |
BULGU: Bazı İşyerlerinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Alınmadan Faaliyette Bulunması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Bazı işyerlerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan faaliyette bulunduğu tespit edilmiştir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri Açma İzni Harcı” başlıklı 81’inci maddesinde; “Belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyerinin açılması “İşyeri Açma İzni Harcına” tabidir.” denilmektedir.
10.08.2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İşyeri Açma Ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’e göre Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bu Yönetmelik kapsamındaki işyerlerinin açılıp faaliyet göstermesi için ilgili belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatının olması gerekmektedir.
İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığından Şişli Belediyesi mücavir alanları içerisinde aktif olarak faaliyette bulunan işyerlerinin listesi istenmiş ve kurum bu işyerlerinin toplam sayısının 65.761 adet olduğuna dair bilgi, belge ve verileri yazılı olarak tarafımıza iletmiştir.
İdare Ruhsat ve Denetim Birimi kayıtlarında yer alan 37.076 aktif ruhsat verilen işyerleri ile vergi dairesi kayıtları karşılaştırılması sonucu 28.685 işyerine ruhsat verilmediği tespit edilmiştir. İdare tarafından ilçe sınırları içerisinde ruhsat verme yetkisinin olmadığı işyerlerinin tespitine yönelik çalışma yapılmaması sebebiyle ruhsatsız çalışan işyerlerinin tespitine ilişkin örneklem yapılmış ve PERPA Ticaret Merkezi ile Teşvikiye semtinde bulunanişyerlerine verilen işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı mükellefleri ile vergi mükellefleri karşılaştırılması yapılmıştır.
Aşağıda yer alan tabloda görüleceği üzere belediye tarafından işyeri ve çalıştırma ruhsatı verme yetki ve sorumluğunda olan 1.192 işyerine ruhsat verilmemiş ve ruhsatlandırma çalışması da yapılmamıştır.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından bulguda yer alan hususa iştirak edilmiş ve zabıta müdürlüğü tarafından gerekli denetim çalışmalarının devam ettiğini fakat işyeri sirkülasyonunun fazla olması sebebiyle denetim faaliyetlerinde eksik kalınabilindiğini ve konu hakkında yapılan denetim faaliyetlerinin sıklaştırılacağı ifade edilmiştir.
İşyeri açma ve çalıştırma ruhsatına ilişkin işlemlerin belli bir standartta takip edilmemesi ve kurumun kontrol ve denetim faaliyetlerini etkin bir şekilde yürütmemesi sebebiyle işyeri açma izin harcı gelirlerinin tahakkuk ve tahsilat işlemleri sağlıklı bir şekilde yapılamamaktadır. Bu nedenle işyeri açma ruhsatı başvurularının incelenmesi ve sonuçlandırılması ile sonrasında gerçekleştirilen kontrol ve denetim faaliyetlerinin mevzuatta belirtilen usul ve esaslara uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi gerekmekte, İdarenin gelir kaybı yaşamamasını teminen, ruhsatsız işyerlerinin tespit edilmesi ve tespit edilen işyerlerine ilişkin mevzuatta belirtilen müeyyidelerin uygulanması gerekmektedir.