Bazı Kira Alacakları ile Kiraya Verilen Yerlere Ait Elektrik ve Su Giderlerinin Takip ve Tahsil Edilmesi Sürecinde Eksiklikler Bulunması (Sayıştay)

BULGU: Bazı Kira Alacakları ile Kiraya Verilen Yerlere Ait Elektrik ve Su Giderlerinin Takip ve Tahsil Edilmesi Sürecinde Eksiklikler Bulunması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversitenin kiraya verilen bazı taşınmazların kira, elektrik ve su bedeli tahsilatlarında gecikme yaşandığı görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Müteahhit veya müşterinin sözleşmenin bozulmasına neden olması” başlıklı 62’nci maddesinde; sözleşme yapıldıktan sonra 63’üncü maddede yazılı hükümler dışında müteahhit veya müşterinin taahhüdünden vazgeçmesi veya taahhüdünü, şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi üzerine, idarenin en az 10 gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, kesin teminatın gelir kaydedileceği ve sözleşmenin feshedilerek hesabın genel hükümlere göre tasfiye edileceği ve gelir kaydedilen kesin teminatın da müteahhidin veya müşterinin borcuna mahsup edilemeyeceği belirtilmiştir.
Kiracılarla yapılan kira sözleşmelerinin “Fesih Yetkisi” başlıklı 11’inci maddesinde; kiracının taahhüdünü, kira ödemelerinin ve KDV’lerinin geciktirilmesi, elektrik, su, telefon ve ısınma bedellerinin süresinde ödenmemesi dâhil sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi halinde, yukarıda belirtilen 62’nci maddedeki usullere uygun olarak işlemlerin yürütüleceği, son bir yıllık kira bedelinin tazminat olarak tahsil edileceği ve sözleşmesinin feshedilerek hesabının genel hükümlere göre tasfiye edileceği hükme bağlanmıştır.
Aynı maddede; üst üste iki kira bedelinin ödenmemesi halinde kira sözleşmesinin feshedileceği, kiracının kira süresinin bitiminde derhal, sözleşmenin feshi halinde ise, feshe yönelik tebligatı izleyen 15 (onbeş) gün içinde taşınmazı tahliye etmek zorunda olduğu, kiralananın rızaen tahliye edilememesi durumunda 2886 sayılı Kanun’un 75’inci maddesine göre kiracının tahliye edileceği ifade edilmiştir.
Denetimlerde, Üniversitenin 2023 yıl sonu itibarıyla, aşağıdaki tablolarda da görüleceği üzere, 6 adet kiracıdan 3.696.603,69 TL kira alacağı, 11 adet kiracıdan ve Sosyal Tesisler İşletme Müdürlüğünden toplam 2.912.597,55 TL elektrik ve su gideri alacağı bulunduğu tespit edilmiştir. Birikmiş kira alacakları için tahakkuk ettirilen gecikme zammı tutarı ise toplam 373.998,20 TL’dir.
Sonuç olarak; Üniversitenin gecikmiş kira, elektrik ve su alacaklarından oluşan toplam 6.983.199,44 TL birikmiş alacağın tahsilat sürecinin hızlandırılması, tahliye süreci işletilecek olan kiracılar açısından da Kanun ve sözleşme hükümlerine uygun işlemlerin yerine getirilmesi gerekmektedir.
Kamu İdaresi cevabında, söz konusu durumla ilgili olarak mevzuatın gerektirdiği süreçlerin takip edildiği, adı geçen alacakların büyük bir bölümünün tahsil edildiği, Sosyal Tesislerin borçlarının kısmen tahsil edildiği ve bununla ilgili çalışmaların devam ettiği ifade edilmiştir.
Tablo 5: Tahakkuk Eden Kira Alacağı Tablosu

Tablo 6: Kiraya verilen Yerlerin Elektrik ve Su Borcu Tablosu