ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, üniversitenin kiraya verilen taşınmazlarında toplam 5.454.545,09 TL gecikmiş kira, elektrik ve su alacağı tespit edilmiştir. Kiracıların taahhütlerini yerine getirmemesi durumunda sözleşmelerin feshedileceği belirtilmiştir. Kamu idaresi, tahsilat sürecini hızlandırmak için gerekli işlemlere başladığını ve bazı alacakların tahsil edildiğini ifade etmiştir.

BULGU: Bazı Kira Alacakları ile Kiraya Verilen Yerlere Ait Elektrik ve Su Giderlerinin Takip ve Tahsil Edilmesi Sürecinde Eksiklikler Bulunması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversitenin kiraya verilen taşınmazlarının incelenmesinde, kira, elektrik ve su bedeli tahsil edilemeyen kiracıların olduğu görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Müteahhit veya Müşterinin Sözleşmenin Bozulmasına Neden Olması” başlıklı 62’nci maddesinde; sözleşme yapıldıktan sonra 63’üncü maddede yazılı hükümler dışında müteahhit veya müşterinin taahhüdünden vazgeçmesi veya taahhüdünü, şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi üzerine, idarenin en az 10 gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, kesin teminatın gelir kaydedileceği ve sözleşmenin feshedilerek hesabın genel hükümlere göre tasfiye edileceği ve gelir kaydedilen kesin teminatın da, müteahhidin veya müşterinin borcuna mahsup edilemeyeceği belirtilmiştir.
Kiracılarla yapılan kira sözleşmelerinin “Fesih Yetkisi” başlıklı 11’inci maddesinde, kiracının taahhüdünü, kira ödemelerinin ve KDV’lerinin geciktirilmesi, elektrik, su, telefon ve ısınma bedellerinin süresinde ödenmemesi dâhil sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi halinde, yukarıda belirtilen 62’nci maddedeki usullere uygun olarak işlemlerin yürütüleceği, son bir yıllık kira bedelinin tazminat olarak tahsil edileceği ve sözleşmesinin feshedilerek hesabının genel hükümlere göre tasfiye edileceği hükme bağlanmıştır.
Aynı maddede; üst üste iki kira bedelini ödenmemesi halinde kira sözleşmesinin feshedileceği, kiracının kira süresinin bitiminde derhal, sözleşmenin feshi halinde ise, feshe yönelik tebligatı izleyen 15 (onbeş) gün içinde taşınmazı tahliye etmek zorunda olduğu, kiralananın rızaen tahliye edilmemesi durumunda 2886 sayılı Kanun’un 75’inci maddesine göre kiracının tahliye edileceği ifade edilmiştir.
Denetimlerde, Üniversitenin 2022 yılı sonu itibarıyla, aşağıdaki tablolarda da görüleceği üzere, 16 adet kiracıdan 4.375.668,60 TL kira alacağı; kira alacaklarının yanı sıra 17 adet kiracıdan ise toplam 1.078.876,49 TL elektrik ve su gideri alacağı bulunduğu tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, kira alacakları ile tahsil edilmeyen elekrik ve su faturalarının tahsil edilmesi için gerekli işlemlere başlanmış olduğu ve bunların bir kısmının tahsil edildiği, edilemeyen kira ile elektrik ve su faturalarının hukuk müşavirliğine sevk edildiği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; Üniversitenin, gecikmiş kira, elektrik ve su alacaklarından oluşan toplam 5.454.545,09 TL’nin tahsilat sürecini hızlandırması, tahliye süreci işletilmiş olanlar açısından da Kanun ve sözleşme hükümlerine uygun işlemleri yerine getirmesi gerekmektedir.
Tablo 3 Tahsil Edilmeyen Kira Alacakları Tablosu

Sıra
No
Kiraya Verilen Yerin Adı ve Niteliği Yıllık
Güncel Kira Bedeli (TL)
Kira Süresi Kira Süresi 2022 Yılından Kalan Kira Tutarı (TL)
1 İletişim Yeni Bina Çay Ocağı 39.736,92 23.07.2020 22.01.2024 9.934,23
2 Otel Yeri 3.041.866,40 01.12.2020 30.05.2024 760.466,60
3 Vakıf Öğrenci Çarşısı Kafe Yeri 202.966,83 24.12.2019 23.06.2023 202.966,83
4 Beyin Cerrahi Karşısı Kafe/ Kantin Yeri 148.314,60 18.12.2020 17.06.2024 74.157,30
5 Tıp Fakültesi Hastanesi Girişi Büfe Yeri 171.441,60 05.04.2021 4.10.2024 171.441,60
6 İktisat Fak. Kantin Yeri 258.476,40 02.07.2021 01.07.2024 129.238,20
7 Tıp Fak.A-B Anfi Kafe Yeri 360.955,80 25.08.2021 24.08.2024 90.238,95
8 Otomatlar 1.181.725,00 23.01.2020 22.07.2023 295.431,13
9 Eğitim Fak. Eğitim-Spor Kafe Yeri 106.355,20 09.01.2020 08.07.2023 53.177,60
10 Vakıf Çarşısı Fotokopi- Kırtasiye/Fotoğraf Çekim Yeri 141.712,52 23.10.2019 22.04.2023 141.712,52
11 Lokal Yeri 949.941,12 30.10.2019 29.04.2023 474.970,54
12 … Bankası Kampüs Şb. 118.921,10 28.11.2019 27.05.2023 118.921,10
13 Hastane Kantinleri 14 Adet 804.000,00 20.07.2018 19.07.2019 253.660,00
14 İletişim Eski Bina Çay Ocağı 44.704,00 24.07.2020 23.01.2024 22.352,00
15 Hastane Otopark Yerleri 3.100.000,00 01.03.2022 29.02.2024 1.550.000,00
16 Otopark İşletme Büro Yeri 54.000,00 16.06.2022 29.02.2024 27.000,00
Genel Toplam Genel Toplam Genel Toplam Genel Toplam 4.375.668,60

Tablo 4 Tahsil Edilmeyen Elektrik ve Su Giderleri Tablosu

Sıra No Kiraya Verilen Yerin Adı ve Niteliği Elektrik ve Su Gideri Borç Tutarı (TL)
1 Sosyal Tesisler 601.166,26
2 Hastane Kantinleri 111.202,48
3 Hastane Otopark Yerleri 4.808,00
4 Üni-pa 4.954,43
5 Otel Yeri 271.957,01
6 Vakıf Öğrenci Çarşısı Kafe Yeri 29.800,42
7 Eğitim Fak. Eğitim-Spor Kafe Yer 14.051,48
8 Bilgisayar Müh. Arka Kafe Yeri 3.483,97
9 Vakıf Çarşısı – Kafe Yeri Eski Berber Salonu-Cafe Restoran 4.804,64
10 Vakıf Çarşısı Fotokopi-Kırtasiye/Fotoğraf Çekim Yeri 14.015,30
11 Elekt. Elektronik Müh. Kafe Yeri 3.721,00
12 İletişim Yeni Bina Çay Ocağı 2.846,73
13 İletişim Eski Bina Çay Ocağı 3.327,41
14 Tekstil Müh. Arka Bahçe Kafe Yeri 4.202,19
15 İş Bankası Derslikleri Fotokopi Yeri 3.573,17
16 Se-Yu 597,00
17 Tıp Fakültesi Hastanesi Girişi Büfe Yeri 365,00

Genel toplam 1.078.876,49