|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediye tarafından kiraya verilen taşınmazların çoğunda 3194 sayılı İmar Kanunu’na aykırı yapılaşmaların tespit edildiğini ortaya koymuştur. İmar Kanunu’nun 21. maddesi, her türlü inşaatın ruhsat alımına tabi olduğunu belirtirken, 32. madde ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapılar için yıkım işlemlerinin uygulanacağını ifade etmektedir. Ayrıca, idari müeyyidelerle ilgili 42. madde, imar mevzuatına aykırı fiillerin tespit edilmesi durumunda sorumlulara para cezası uygulanacağını vurgulamaktadır.
Belediyelere, kaçak yapılaşma ile mücadele etme ve sağlıklı kentleşmeyi sağlama konusunda önemli sorumluluklar verilmiştir. Bu bağlamda, belediyelerin kendi taşınmazları üzerinde hukuka aykırı yapılaşmaya izin vermemesi beklenmektedir. Yapılan denetimler sonucunda, kiraya verilen taşınmazlarda imara aykırı yapıların bulunduğu belirlenmiştir. Özellikle 500 m² üzerindeki imara aykırı yapılarla ilgili detaylar raporda yer almaktadır. Sonuç olarak, belediye taşınmazları üzerindeki hukuka aykırı yapıların durumu, İmar Kanunu hükümlerinin acilen uygulanmasını gerektirmektedir. Bu bağlamda, ilgili idarelerin gerekli önlemleri alarak kaçak yapılaşmanın önüne geçmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Bazı Kiraya Verilen Belediye Taşınmazlar Üzerinde İmar Kanununa Aykırı Yapılaşmaya Gidilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından kiraya verilen taşınmazların birçoğunda 3194 sayılı İmar Kanunu’na aykırı yapılaşmaya gidildiği görülmüştür.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Yapı ruhsatiyesi” başlıklı 21’inci maddesinde, aynı Kanun’un 26’ncı maddesinde gösterilen istisnalar hariç her türlü inşaat yapımının ilgisine göre belediye veya valiliklerden alınacak yapı ruhsatına tabi olduğu, “Ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak başlanan yapılar” başlıklı 32’nci maddesinde, istisnalar dışında ruhsat alınmadan yapıya başlanması, kaçak yahut ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapılması durumunda mevcut yapının yerel idarelerce yıktırılacağı, yapı tatil tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren bir ay içinde yapı sahibi tarafından yapının ruhsata uygun hale getirilmediğinin veya ruhsat alınmadığının ilgili idaresince tespit edilmesine rağmen iki ay içinde hakkında yıkım kararı alınmayan yapılar ile hakkında yıkım kararı alınmış olmasına rağmen altı ay içinde ilgili idaresince yıkılmayan yapıların Bakanlıkça yıkılabileceği, “İdari müeyyideler” başlıklı 42’nci maddesinde, imar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve hallerin tespit edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde idare encümenince sorumlular hakkında idari para cezası uygulanacağı ifade edilmiştir.
Kaçak yapı ile mücadele ve sağlıklı kentleşme konusunda 3194 sayılı İmar Kanunu ile belediyelere önemli görev ve sorumluluklar yüklenmiştir. Belediyeler, kamuoyunda “kaçak yapı” olarak bilinen İmar Kanunu’na aykırı yapılaşma ile mücadele edebilmek için gerekli yaptırım gücüne sahip kamu tüzel kişileridir.
Yetki alanı içerisinde kalan kaçak yapılaşmayı önleme ve mücadele etme görevi olan belediyelerin öncelikle kendi taşınmazları üzerinde hukuk dışı yapılaşmaya izin vermemesi beklenmektedir.
Gerek dosya üzerinden gerekse yerinde yapılan denetimler neticesinde belediye tarafından kiraya verilen taşınmazlarda imara aykırı yapıların olduğu belirlenmiştir. Söz konusu imara aykırı yapılardan 500 m2 üstündekilere ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
Tablo 11: Belediyece Kiraya Verilen Taşınmazlar İçinde İmara Aykırı Yapılaşma Tablosu
| Sıra | Kiraya Verilen Taşınmazın Cinsi |
Ada/ Parsel |
Mahalle | Cadde/Sokak | Kapı No | İmarlı Yapı M2 |
İmarsız Yapı M2 |
| Kafeterya | 780/48 | Karşıyaka | Hacı Sabancı | 31/1 | – | 1.900 | |
| Havuz 1 | 780/48 | Karşıyaka | – | 1.500 | |||
| Halı Saha 1 | 780/45 | Karşıyaka | 4101 | – | 1.250 |
| Halı Saha 2 | 780/45 | Karşıyaka | 4101 | – | 1.250 | ||
| Spor Sahası 1 | 780/45 | Karşıyaka | – | 1.200 | |||
| Spor Sahası 2 | 780/45 | Karşıyaka | – | 1.200 | |||
| Kına Konağı | 780/48 | Karşıyaka | Hacı Sabancı | – | 1.000 | ||
| Lokanta | 780/48 | Karşıyaka | – | ||||
| Tenis Kortu 1 | 780/45 | Karşıyaka | – | ||||
| Tenis Kortu 2 | 780/45 | Karşıyaka | – | ||||
| Havuz 2 | 780/48 | Karşıyaka | – | ||||
| Soyunma Ve Giyinme Odası 2 |
780/45 | Karşıyaka | 4101 | – |
Yapılan açıklamalar çerçevesinde belediye taşınmazları üzerindeki hukuka aykırı yapılarla ilgili İmar Kanun’u hükümlerinin acilen işletilmesi gerekmektedir.