ÖZET: Bazı mal alım ihalelerinde, teknik şartnamede belirtilen gerekliliklere uyulmadan mal kabulü yapılması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. Özellikle, “Akıllı Vezne Alımı (Montaj Dahil)”, “Temel ve Alt Malzemesi Alımı İşi” ve “Emprenyeli Ahşap Malzeme Alım İşi” ihalelerinde, tedarik edilen ürünlerin ISO, IP ve TS gibi standartlara uygunluk şartı bulunmasına rağmen, bu belgeler sağlanmadan mal teslimatı yapılmış ve İdare tarafından kabul edilmiştir. Kamu İhale Kanunu’na ve ilgili yönetmeliklere göre, malın teknik şartnamede belirtilen kriterlere uygunluğunun kontrol edilmesi gerekmektedir.

Özellikle “Akıllı Vezne Alımı” işinde, motorize kart okuyucuların ve POS ünitelerinin belirli standartlara uygun olması gerektiği vurgulanmıştır. “Temel ve Alt Malzemesi Alımı” işinde ise, malzemelerin TS 1900-1 standartlarına uygun olması gerektiği belirtilmiştir. “Emprenyeli Ahşap Malzeme Alım İşi”nde de, kullanılacak emprenye malzemesinin belirli standartlara uygun olduğu ispat edilmelidir.

Yapılan incelemelerde, bu standartları gösteren belgeler olmadan mal teslimatının kabul edilmesi, mevzuata aykırı bir durum olarak değerlendirilmiştir. İdare, bu bulgulara katıldığını ve gereken önlemlerin alınacağını belirtmiştir. İhalelerle gerçekleştirilen mal tedariklerinde, teknik şartnamelere uygunluğun titizlikle kontrol edilmesi ve kabul işlemlerinin bu doğrultuda yapılması esastır.

BULGU: Bazı Mal Alım İhalelerinde Teknik Şartnamede Belirtilen Hususlara Riayet Edilmemesine Rağmen Kabul Yapılmış Olması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

“Akıllı Vezne Alımı (Montaj Dahil)”, “Temel ve Alt Malzemesi Alımı İşi” ve “Emprenyeli Ahşap Malzeme Alım İşi” ihalelerine ait teknik şartnamelerde, tedarik edilecek olan malların; International Organization for Standardization (ISO), Ingress Protection (IP), Impact Protection (IK), Türk Standardı (TS) gibi standart değerlere ve/veya kalite belgelerine sahip olması zarureti belirtilmiş olmasına rağmen, bu şartlar sunulmadan/sağlanmadan yapılan mal teslimatının İdare tarafından kabul edildiği ve ödeme yapıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesine istinaden hazırlanmış olan Mal Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde; alınacak malın teknik kıstaslarının ve hususiyetlerinin, ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamede tanzim edileceği, yine teknik şartnamede, varsa ulusal standart ve dengi uluslararası standartlara uygunluğu sağlamaya dair tanzim yapılabileceği ifade edilmiştir.

Yine mezkûr Kanun’un 53’üncü maddesine istinaden hazırlanmış olan Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmelik’in “Komisyonun görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinde ise; yüklenici tarafından idareye teslim edilen malın veya yapılan işin ihale dokümanında belirtilen şartlara münasip olup olmadığının muayene ve kabul komisyonunca tetkik edileceği belirtilmiştir.

-“Akıllı Vezne Alımı (Montaj Dahil)” işinde;

-Teknik şartnamenin 3.1.3.5. maddesinde, motorize kart okuyucunun ISO 14443 A/B uyumlu temassız kart desteğini sağlayacağı,

-Teknik şartnamenin 3.1.3.10. maddesinde, motorize kart okuyucunun ISO 7816 uyumlu temaslı kart desteğini sağlayacağı,

-Tenik şartnamenin “POS Ünitesi Özellikleri” başlıklı 4.1.1.1. maddesinde, pos ünitesinin çevre şartlarına karşı IP65 standardını ve şoka karşı ise IK10 standardını sağlayacağı,

-Teknik şartnamenin “Pin Pad Özellikleri” başlıklı 4.1.1.2 maddesinde, pin pad sisteminin çevre şartlarına karşı IP34 koruma standardını sağlayacağı,

-Tenik şartnamenin “Temassız Kart Okuyucu” başlıklı 4.1.1.3. maddesinde, temassız kart okuyucunun çevre şartlarına karşı IP65 standardını sağlayacağı,

hususları yer almaktadır.

-“Temel ve Alt Malzemesi Alımı İşi”nde;

-Teknik şartnamenin “İşin Konusu” kısmında, ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş malzeme ile alt temel malzemesinin TS 1900-1 şartlarına uygun olacağı,

-Teknik şartnamenin “İşin Konusu” kısmında, ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş malzeme ile temel yapılması malzemesinin TS 1900-1 şartlarına uygun olacağı,

hususları yer almaktadır.

-“Emprenyeli Ahşap Malzeme Alım İşi”nde;

Teknik şartnamenin “Emprenye Maddesi ve İşleminin Özellikleri” başlıklı 3/A maddesinde, yüklenici firmanın, emprenye malzemesi olarak TS-788’de belirtilen suda eriyen tuz ve tatbikatından müspet netice aldığı ispatlanmış emprenye maddesi kullanacağı hususu yer almaktadır.

Yapılan incelemede; mevzubahis işlere ait teknik şartnamelerde yer alan standart değerleri taşıdığını gösteren belgeler olmadan yüklenici firmalar tarafından mal teslimatı yapıldığı ve bu teslimatın İdare tarafından kabul edildiği görülmüş olup bu vaziyet mevzuata aykırı bir hal teşkil etmiştir.

İdare tarafından verilen cevapta, bulguya iştirak edilmiş olup mevzubahis hususta gereken hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.

İhale usulü ile gerçekleştirilen mal tedariklerinde, teslim alınan malların teknik şartnamede yer alan hususlara uygunluğunun tetkik edilmesi ve bunun akabinde kabul işlemi yapılması gerekmektedir.