|
ÖZET: Bazı mal alımlarının teslimi ile ilgili taşınır mevzuatına uyulmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından satın alınan malların ilçe nüfusuna oranla fazla miktarda olduğunu ortaya koymaktadır. Bu alımlar için taşınır işlem fişleri düzenlenmemiş ve taşınır kayıtları yapılmamıştır. Ayrıca, bu mal alımları doğrudan 630 Giderler Hesabında muhasebeleştirilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 12. maddesi, kamu idarelerinin tüm taşınırları kayıt altına alması gerektiğini belirtmektedir.
İdare tarafından gerçekleştirilen alımlar arasında 2024 yılında önemli miktarda mal bulunmaktadır. Örneğin, 989.800 TL ile 2.500 kg fıstıklı cezerye ve 2.400 kg oskar lokum alınmıştır. Ancak, bu alımların taşınır işlem fişleri ile kaydedilmediği ve doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Ayrıca, Karaisalı Belediyesi sınırlarında yaklaşık 23.000 kişinin yaşadığı dikkate alındığında, satın alınan malların sayısının ilçe nüfusuna göre oldukça yüksek olduğu ve bu durumun ciddi riskler taşıdığı değerlendirilmektedir. Mevzuat gereği, satın alınan mallar öncelikle 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında izlenmeli, ardından taşınır işlem fişi düzenlenerek ambara alınmalı ve dağıtım sonrası çıkış kaydı yapılmalıdır. Bu süreçlerin eksikliği, taşınırların kontrolü ve yönetimi açısından sorunlar yaratmaktadır. |
BULGU: Bazı Mal Alımlarının Teslimi ile İlgili Taşınır Mevzuatına Uygun Hareket Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından satın alınan bazı malların ilçe nüfusuna kıyasla yüksek adetli olduğu ve bu taşınırlar için taşınır işlem fişleri düzenlemeyip, taşınır kayıtlarının yapılmadığı, ayrıca bu alımların doğrudan 630 Giderler Hesabında muhasebeleştirildiği görülmüştür.
18.01.2007 tarih ve 26407 numaralı Resmî Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin bütün taşınırların ve bunlara ilişkin işlemlerin kayıt altına alınması gerektiğini düzenleyen “Taşınırların kaydı” başlıklı 12’nci maddesinde;
“(1) Kamu idarelerince bütün taşınırların ve bunlara ilişkin işlemlerin kayıt altına alınması esastır. Taşınır kayıtları, harcama birimleri itibarıyla yönetim hesabı verilmesine esas olacak şekilde tutulur. Her bir kaydın belgeye dayanması şarttır.
(2) Bu çerçevede;
Önceki yıldan devren gelen taşınırlar ile içinde bulunulan yılda herhangi bir şekilde edinilen veya elden çıkarılan taşınırlar,
Taşınırlardaki kayıp, fire, yıpranma ve benzeri nedenlerle meydana gelen azalmalar,
Sayım sonucunda ortaya çıkan fazlalar,
miktar ve değer olarak kayıtlara alınarak takip edilir.”,
Taşınırların giriş ve çıkışında yapılması gereken işlemleri düzenleyen “Kayıt Zamanı, kayıt değeri ve değer tespit komisyonu” başlıklı 13’üncü maddesinde;
“(1) Taşınırlar, edinme şekline bakılmaksızın kamu idaresince kullanılmak üzere teslim alındığında giriş; tüketime verildiğinde, satıldığında, başka harcama birimlerine devredildiğinde, bağışlandığında veya yardım yapıldığında, çeşitli nedenlerle kullanılamaz hale geldiğinde, hurdaya ayrıldığında veya kaybolma, çalınma, canlı taşınırın ölümü gibi yok olma hallerinde çıkış kaydedilir.
(2) Giriş ve çıkış kayıtları Taşınır İşlem Fişine dayanılarak yapılır…”
Sorumluluk ve görevleri düzenleyen “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; Harcama yetkilileri taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan sorumludur…”
Hükümleri yer almaktadır.
Diğer taraftan, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 115 ve 116’ncı maddelerinde satılmak, üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen ilk madde ve malzemeler için “150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’nın kullanılacağı, tüketilmek amacıyla kamu idaresinin ilgili birimlerine verilen veya kullanılan ilk madde ve malzemelerin ise bu hesaptan çıkış yapılarak gider yazılacağı belirtilmiştir.
Ayrıca belediye başkanının görev ve yetkileri arasında 5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde; Belediyenin taşınır mallarını idare etmek olduğu hüküm altına alınmıştır.
Bu hükümlere göre, Belediye tarafından herhangi bir taşınır edinildiğinde taşınır işlem fişi ile giriş kaydı yapılmalı, bu taşınırlar mevzuatta yer alan sebeplerle elden çıkarıldığında ise yine taşınır işlem fişi ile çıkış kaydı yapılması ve ilgili taşınırların öncelikle belediye başkanı ve harcama yetkilileri tarafından idare ve kontrol edilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, idare tarafından 02.01.2024 ve 27.02.2024 tarihlerinde 989.800,00 TL ile 2.500 kg Fıstıklı Cezerye ve 2.400 kg Oskar Lokum, 08.01.2024 tarihinde 516.000,00 TL ile 100.000 adet Bez Çanta, 22.01.2024 ve 06.03.2024 tarihlerinde 1.062.000,00 TL ile 30.000 adet Kolonya, 22.01.2024 tarihinde 486.000,00 TL ile 9.000 adet Takvim, 09.02.2024 tarihinde 684.000,00 TL ile 200.000 adet dörtlü plastik kullan at seti (Çatal, Kaşık ,Islak Mendil ve Kürdan) ve 09.02.2024 tarihinde 672.000,00 TL ile 200.000 adet Köpük Tabak satın alındığı görülmüştür. İdare tarafından satın alınan malların doğrudan giderleştirildiği ve ilgili mallara ilişkin taşınır işlem fişlerinin düzenlenmediği görülmüştür. Bunların yanı sıra TÜİK verilerine göre 2024 yılında Karaisalı Belediyesi sınırları içerisinde yaklaşık 23.000 kişinin yaşadığı göz önünde bulundurulduğunda, ilgili malların adetlerinin ilçe nüfusuna göre çok yüksek olduğu görülmekte ve bu malların tamamının ilçe halkına dağıtılıp dağıtılmadığı veya ilgili malların teslim alınıp alınmadığı ile ilgili ciddi risklerin olduğu değerlendirilmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca, idare tarafından satın alınan malların doğrudan 630 Giderler Hesabında izlemeden önce ilk olarak 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında izledikten sonra taşınır işlem fişi düzenleyerek ilgili malları ambara alıp daha sonrasında ise dağıtımı gerçekleşen malların taşınır işlem fişi ile çıkışının yapıldıktan sonra 630 Giderler Hesabı ile giderleştirmesi gerektiği değerlendirilmektedir.