|
ÖZET: Bazı mal ve hizmet alımlarına ilişkin teknik şartnamelerde, ihtiyaç duyulan ürün ve hizmetlerin somut bir şekilde tanımlanmaması, alımların etkinliğini ve kontrolünü olumsuz etkilemektedir. 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesinde belirtilen temel ilkeler doğrultusunda, alım süreçlerinin şeffaflık, rekabet ve kaynakların verimli kullanımı gibi unsurları sağlaması gerekmektedir. Ancak, teknik şartnamelerde ihtiyaçların niteliği, kapsamı ve miktarı gibi kritik bilgilerin belirsizliği, bu ilkelerin ihlaline yol açmaktadır.
Yapılan incelemelerde, doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen bazı alımlarda, teknik şartnamelerde yer alan ifadelerin soyut ve ölçülemeyen nitelikte olduğu tespit edilmiştir. Örneğin, 550.000 TL bedelli fotoğraf çekimi hizmeti ve 201.600 TL bedelli kompresör alımında, ihtiyaç duyulan mal ve hizmetlerin tanımlanmasında yetersizlikler görülmüştür. Kompresör alımında yalnızca bakım onarım için üç adet mal alınacağı belirtilirken, fotoğraf çekimi hizmetinde ise teknik özellikler eksik kalmıştır. Bu durum, isteklilerin teklif vermekte zorlanmasına ve alımların kalitesinin düşmesine neden olmaktadır. Sonuç olarak, teknik şartnamelerin, alım süreçlerinin etkinliğini artırmak ve Kamu İhale Kanunu’nun öngördüğü ilkeleri sağlamak amacıyla, ihtiyaç duyulan ürünlerin niteliği, türü ve miktarının açık, somut ve ölçülebilir bir biçimde ifade edilmesi gerekmektedir. Şirket, bu bulgular ışığında gerekli düzenlemeleri yapma taahhüdünde bulunmuştur. |
BULGU: Bazı Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Teknik Şartnamelerde İhtiyaç Konusu Mal ve Hizmetlerin Somut Olarak Belirlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket tarafından yapılan bazı mal ve hizmet alımlarına ilişkin teknik şartnamelerde ihtiyaç duyulan mal ve hizmetin niteliği, kapsamı, miktarı gibi kriterlerin somut olarak belirtilmemesi nedeniyle alımların gereği gibi yerine getirilip getirilmediği konusunda belirsizlik ve kontrol zafiyeti olduğu görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” denilerek temel ilkeler belirlenmiştir.
Belirtilen temel ilkeleri sağlama adına teknik şartnamelerde; ihtiyaç duyulan işin teknik ayrıntılarının ve şartlarının gösterilmesi, ihtiyaç konusu hizmetin niteliği, miktarı, türü tereddüde mahal vermeyecek şekilde somut ve ölçülebilir olarak belirtilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte teknik şartnamelerin satın alım öncesinde hazırlandığı ve isteklilerin teknik şartname hükümlerini değerlendirerek fiyat teklif vermeleri de göz önünde bulundurularak, ihtiyaç konusunun teknik şartnamelere belirsiz, soyut ve ölçülemeyen ifadelere yer verilmeden düzenlenmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, doğrudan temin yöntemi ile alınan bazı mal ve hizmet alımlarında düzenlenen teknik şartnamelerde talep edilen hizmetin ölçülebilir olmadığı, soyut ifadelere yer verildiği ve bu nedenle yapılan alımların yerine getirilip getirilmediği konusunda belirsizlik ve kontrol zafiyeti olduğu görülmüştür. Örneklem yapılan incelemelerde 550.000,00 TL sözleşme bedelli fotoğraf çekimi hizmet alım işi ve 201.600,00 TL bedelli kompresör mal alım işinde teknik şartnamelerinde ihtiyaç duyulan mal ve hizmetin niteliği, kapsamı, miktarı gibi kriterlerin somut olarak belirtilmediği tespit edilmiştir. Kompresör alımında dosyada sadece bakım onarım için 3 adet mal alınacağı belirtilmiştir. Bu durumda isteklilerin temin edeceklerine ürünler için hangi kriterlerde ve teknik özellikte kompresör olacağını bilmeden teklif verdikleri anlaşılmaktadır. Ayrıca fotoğraf çekimi hizmet alımında profesyonel fotoğraf çekimi yapılacağı belirtilmiş olup ayrıca herhangi bir ayrıntı ve teknik özellik belirtilmemiştir. Alım dosyası ve çekilen fotoğraflar incelendiğinde fotoğrafların orantısız ve düzensiz çekildiği görülmüştür.
Şirket cevabında gerekli işlemlerin yapılmasına başlanacağı belirtilerek bulgudaki tespite iştirak edilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve açıklanan nedenlerle, Şirket tarafından yapılan alımlar için hazırlanan teknik şartnamelerde, 4734 sayılı Kanun’da sayılan temel ilkelere uygun olarak alıma konu olan işlerin niteliği, türü ve miktarının tereddüde ve yanlış anlamaya mahal vermeyecek şekilde somut, ölçülebilir ve açık olarak belirtilmesi gerekmektedir.