|
ÖZET: Denetim, muayene ve kabul işlemlerinin eksikliği, 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda belirlenen önemli bir bulgudur. Belediye şirketinin mal ve hizmet alımları incelendiğinde, çoğu alımda bu işlemlerin yapılmadığı ortaya çıkmıştır. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, bu tür işlemlerin gerçekleştirilmesini zorunlu kılmakta ve muayene ile kabul komisyonlarının kurulmasını şart koşmaktadır. Ayrıca, bu işlemlerin yalnızca yüklenicinin mal veya hizmeti idareye teslim etmesi durumunda yapılabileceği vurgulanmaktadır.
Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemleri Yönetmeliği ile Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği, kamu kurum ve kuruluşlarının ihaleleri sonucunda teslim edilen mallar veya hizmetler için muayene ve kabul komisyonlarının kuruluş ve çalışma esaslarını belirlemektedir. İlgili mevzuata göre, idarelerin, ihale ile gerçekleştirdikleri işler için bu işlemleri yerine getirmeleri gerekmektedir. Yapılan incelemelerde, şirketin sözleşmelerinde denetim, muayene ve kabul işlemlerinin yapılacağına dair hükümlere rağmen, bu işlemlerin gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. Alım dosyalarında bu işlemlere dair herhangi bir belge bulunmamaktadır. Şirket, gerekli işlemlerin başlatılacağını belirtmiş, ancak yine de denetim ve kabul süreçlerinin mevzuata uygun olarak yürütülmesi gerektiği ifade edilmiştir. |
BULGU: Bazı Mal veya Hizmet Alım İşlerinde Denetim, Muayene ve Kabul İşlemlerinin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketin mal veya hizmet alımlarının incelenmesinde, alımların çoğunda denetim, muayene ve kabul işlemlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşmede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 7’nci maddesinin (p) bendinde;
“Denetim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar.”,
“Denetim, muayene ve kabul işlemleri” başlıklı 11’inci maddesinde;
“Teslim edilen mal, hizmet, yapım veya yapılan işin muayene ve kabul işlemleri, idarelerce kurulacak en az üç kişilik muayene ve kabul komisyonları tarafından yapılır. Mal veya yapılan iş yüklenici tarafından idareye teslim edilmedikçe muayene ve kabul işlemleri yapılamaz…”,
hükümleri yer almaktadır.
Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmelik ile Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği’nin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddelerinde özetle; söz konusu Yönetmeliklerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki kamu kurum ve kuruluşlarının, bu Kanun hükümlerine göre yaptıkları ihaleler sonucunda teslim edilen mallar veya hizmetler için 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 11’inci maddesi uyarınca kuracakları muayene ve kabul komisyonlarının kuruluş ve çalışma esasları ile ara denetim, muayene ve kabul işlemlerinde uygulanacak esas ve usulleri kapsadığı belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, İdarelerin, 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale ile gerçekleştirdikleri mal, hizmet veya yapım işlerinde denetim, muayene ve kabul işlemlerini 4735 sayılı Kanun ile anılan Yönetmelikler kapsamında gerçekleştirmeleri gerekmektedir. Şirket, doğrudan temin alım yöntemini tercih ettiği mal, hizmet veya yapım işlerini sözleşmeye bağlamış ve sözleşmesinde denetim, muayene ve kabul öngörmüşse, aynı ihaleli işlerde olduğu gibi denetim, muayene ve kabul işlemlerini mezkur Kanun ve Yönetmelikler çerçevesinde yürütmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede; Şirketin sözleşmeye bağladığı ve sözleşmesinde veya şartnamelerinde denetim, muayene ve kabul işlemlerinin 4735 sayılı Kanun ve ona bağlı Denetim, Muayene ve Kabul Yönetmelikleri kapsamında yapılacağını öngördüğü bazı mal veya hizmet alımı işlerinde; denetim, muayene ve kabul işlemlerini yapmadığı tespit edilmiştir. Alım dosyalarında ve düzenlenen evrakta; denetim, muayene ve kabul tutanaklarının düzenlendiğine dair herhangi bir kanıtlayıcı bilgi ve belgeye yer verilmemiştir.
Şirket cevabında gerekli işlemlerin yapılmasına başlanacağı belirtilerek bulgudaki tespite iştirak edilmiştir.
Bu itibarla, Şirketin ihaleli veya sözleşmeye bağlanmış ve sözleşmesinde denetim, muayene ve kabul öngörülmüş olan doğrudan temin alım usulü ile gerçekleştirdiği mal, hizmet veya yapım işlerini 4735 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmeliklerde öngörülen hükümlere uygun olarak gerçekleştirmesi gerekmektedir.