ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı taşınırların muhasebe sisteminde hatalı hesaplarda izlendiğini ortaya koymuştur. Büyükşehir İlçe Belediyesi’ne ait kameralı güvenlik sistemleri ve Park ve Bahçeler Müdürlüğü tarafından kullanılan arazözlerin, ilgili mevzuat çerçevesinde uygun hesaplarda kaydedilmediği tespit edilmiştir. Taşınır Mal Kapsamındaki Tesisler ve Detay Kodları hakkında 39 Sıra Numaralı Genel Tebliğ’in 4. maddesi, entegre makine ve cihazların taşınır mal olarak kabul edilmesini öngörmektedir. Ayrıca, 5. maddede kameralı güvenlik sistemlerinin 253.01.03 koduyla kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Yapılan incelemelerde, belediyenin güvenlik sistemlerinin 255 Demirbaşlar Hesabı’nda, arazözlerin ise 254 Taşıtlar Hesabı’nın “Su ve Deniz Taşıtları” grubunda izlendiği görülmüştür. Bu durum, muhasebe sisteminin temel ilkelerinden biri olan tam açıklama ilkesine aykırıdır. İlgili taşınırların doğru hesaplarda izlenmesi, mali tabloların doğruluğu açısından kritik öneme sahiptir. Belediyenin düzeltme kaydı yapmış olması, ancak bu kaydın bir sonraki yıl gerçekleştirilmesi nedeniyle 2022 mali tablolarındaki hatalı görünümü ortadan kaldırmamıştır.

BULGU: Bazı Taşınırların Muhasebe Sisteminde Hatalı Hesaplarda İzlenmesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediyenin kameralı güvenlik sistemleri ile Park ve Bahçeler Müdürlüğü tarafından kullanılan arazözlerinin muhasebe sistemi içerisinde hatalı hesaplarda izlendiği tespit edilmiştir.
Taşınır Mal Kapsamındaki Tesisler ve Detay Kodlarına ilişkin olarak 39 Sıra Numaralı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin “Taşınır mal kapsamındaki tesisler” başlıklı 4’üncü maddesinde; genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin kullanımında bulunan veya edinilecek olan; bir makine veya cihazın ürettiği enerjiyi, sesi, görüntüyü vb. ileten, dağıtan veya uzaktaki verileri toplayıp kaydeden makine veya cihazlar arasındaki düzeni sağlayan, birbiriyle entegre makine ve cihazlardan oluşan, gerektiğinde başka yere taşınabilen sistemlerin taşınır mal kapsamında tesis olarak kabul edileceği hüküm altına alınmıştır. Aynı Tebliğ’in “Taşınır mal kapsamındaki tesislerin kaydedileceği taşınır detay kodları” başlıklı 5’inci maddesinde; 253.01.03 Görüntüleme, Bilgi Toplama ve Takip Sistemleri detay koduna; kamu binalarında kurulu bulunan kameralı güvenlik sistemlerinin kaydedileceği ifade edilmiştir.
Öte yandan 18.01.2007 tarih 26407 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin Taşınır Kod Listesinin Dayanıklı Taşınırlar bölümünde yer alan Taşıtlar Grubunda hangi taşıtın hangi muhasebe kodunda izleneceği detaylı bir şekilde düzenlenmiştir. Yönetmelik’e göre 254.02 kodu “Su ve Deniz Taşıtları Grubu” olarak belirlenmiştir. 254.02.02 kodu ise deniz taşıtları grubundaki tankerler için kullanılması gereken bir kod olup kara ulaşımında kullanılan arazözlerin 254.01 “Karayolu Taşıtları Grubu” içerisinde yer alan kodlarda izlenmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde belediyenin kameralı güvenlik sistemlerinin 255 Demirbaşlar Hesabında Park ve Bahçeler Müdürlüğü tarafından kullanılan arazözlerin ise 254 Taşıtlar Hesabınının “Su ve Deniz Taşıtları” grubunda izlendiği tespit edilmiştir.
Muhasebenin temel prensiplerinden tam açıklama kavramı gereği güvenlik kamerası sistemleri ile Park ve Bahçeler Müdürlüğü tarafından kullanılan arazözlerin mevzuata uygun hesaplarda muhasebe sistemi içerisinde izlenmesi gerekmektedir. Yapılan uygulama, mali tablolarda 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı ve 255 Demirbaşlar Hesabının, 254 Taşıtlar Hesabının ise alt kodlarının hatalı olarak görünmesine sebep olmuştur. Kamu idaresi her ne kadar düzeltme kaydı yaptığını belirtmişse de düzeltme kaydı, bir sonraki yıl yapıldığı için 2022 mali tablolarında söz konusu hesapların hatalı görünmesine engel olamamıştır.