|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı taşınmazların ecrimisil karşılığında kiralama ihalesi yapılmaksızın kullanıldığını ortaya koymuştur. İlgili raporda, belediyelere ait 16 taşınmazın, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu çerçevesinde kiralama, trampa ve gayri ayni hak tesis işlemlerine tabi olduğu belirtilmektedir. Bu bağlamda, taşınmazların kiralanmasına dair işlemlerin, yasal düzenlemelere uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Ecrimisil uygulaması, kamuya ait taşınmazların işgali durumunda, işgalcilerden tazminat talep edilmesini kapsamaktadır. 2886 sayılı Kanun’un 75. maddesi, işgal edilen taşınmazların tahliyesi için mülkiye amirine başvurulmasını ve bu taşınmazların en geç 15 gün içinde idareye teslim edilmesini öngörmektedir. Ancak, raporda tespit edilen durum, işgal edilen taşınmazların tahliye edilmediği ve ecrimisil bedellerinin kira gibi tahsil edildiğidir. Sonuç olarak, belediyelerin işgal edilen taşınmazlarla ilgili ecrimisil ve tahliye işlemlerinin, 2886 sayılı Kanun’a uygun olarak yürütülmesi gerekmektedir. Kamu idaresi, bu bulgulara ilişkin gerekli adımları atacağını ifade etmiştir. |
BULGU: Bazı Taşınmazların Ecrimisil Karşılığında Kullandırılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdarenin mülkiyetinde veya tasarrufunda bulunan 16 adet taşınmazın, kiralama ihalesi yapılmaksızın ecrimisil karşılığında kullandırıldığı görülmüştür.
Belediyelerin kira, trampa ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi gibi işlemleri 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamındadır. Bu nedenle gerek mülkiyeti doğrudan belediyelere ait olan gerekse de mülkiyeti belediyelere ait olmamakla birlikte tasarruf hakkı kanunlarla bu kurumlara bırakılan taşınmazların kiralanmasına ilişkin işlemlerin, 2886 sayılı Kanun’da yazılı hükümlere uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Söz konusu Kanun’un “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddesinde devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden bu kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil isteneceği; ayrıca işgal edilen taşınmaz malın, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edileceği belirtilmiştir.
Diğer yandan, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15’inci maddesinin sekizinci fıkrasındaki “2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75 inci maddesi hükümleri belediye taşınmazları hakkında da uygulanır.” hükmüne binaen yukarıda belirtilen ecrimisil ve tahliye uygulaması aynı şekilde belediye taşınmazları için de geçerlidir.
Yukarıdaki mevzuattan görüleceği üzere ecrimisil uygulaması, işgale uğrayan ve işgal hali sonradan tespit edilen kamuya ait taşınmaz malın işgalli kullanımı için fuzuli şagilden bunun bedelinin bir tazminat suretinde alınmasıdır. İşgal edilen taşınmazın tahliyesi için mülkiye amirine talepte bulunulması ve mülkiye amirince söz konusu taşınmazın 15 gün içinde tahliye ettirilerek idareye teslimi esastır. İşgal edilen taşınmaz için tespit edilen ecrimisil bedelinin kira ödemesi gibi esas alınarak ileriye doğru devam ettirilmesi, 2886 sayılı Kanun’un her türlü satış ve kiralama gibi hususlarda ihale yoluna gidilmesi gerektiğini ifade eden amir hükümlerine aykırı olacaktır.
İdarenin taşınmaz işlemlerinin incelenmesi neticesinde; İdarenin tasarrufu veya mülkiyetinde olan 16 taşınmazın işgal edildiği ve bu işgalcilerin mezkûr yerlerden çıkarılmadığı, bunun yerine tespit edilen ecrimisillerin kira gibi uygulanıp tahsil edildiği, işgallerin devam ettiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi bulgu konusu hususa iştirak etmiş olup bulgu konusu hususların yerine getirileceğini ifade etmiştir.
Belediyenin işgal edilen taşınmazları ile ilgili ecrimisil ve tahliyesi ile kiralanmasına ilişkin işlemlerin, 2886 sayılı Kanun’da yazılı hükümlere uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.