Bazı Taşınmazların İhale Yapılmadan ve Kira Sözleşmesi Bulunmadan Kiraya Verilmesi (Sayıştay)

BULGU: Bazı Taşınmazların İhale Yapılmadan ve Kira Sözleşmesi Bulunmadan Kiraya Verilmesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Hendek Belediyesi’nin geçmişten gelen kiralamalarında, bazı taşınmazların ihale edilmediği ve sözleşmesinin bulunmadığı görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun,
1’inci maddesinde, “ belediyelerin satım, hizmet , kira, trampa,
mülkiyetin gayri aynı hak tesisi ve taşıma işleri bu kanuna göre yürütülür.”
75 inci maddesinde, “…Kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren, işgalin devam etmesi halinde, sözleşmede hüküm varsa ona göre hareket edilir. Aksi halde ecrimisil alınır. İşgal edilen taşınmaz mal, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edilir.”
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun,
15’inci maddesinin altıncı fıkrasında, “Belediye mallarına karşı suç işleyenler Devlet malına karşı suç işlemiş sayılır. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75 inci maddesi hükümleri belediye taşınmazları hakkında da uygulanır.”
18’inci maddesinin (e) fıkrasında, “Taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek.”
34’üncü maddesinin (g) fıkrasında, “Taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine ilişkin meclis kararlarını uygulamak; süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek.” şeklinde yer alan düzenlemelerde belediyelerin sahip olduğu taşınmazların kiralanması ve kiralanma sonrası yapılacak işlemler belirlenmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanununa göre sonra belediyelerin sahip olduğu taşınmazların gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şağilden ecrimisil istenmesi, fuzuli şağil tarafından rızaen ödenmeyen ecrimisil için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil yoluna gidilmesi ve işgal edilen belediye taşınmazının belediyenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, belediyeye teslim edilmesi gerekmektedir.
5393 sayılı Kanun’a göre üç yıla kadar olan kiralamalar encümence, üç yılı aşanlar ise meclis tarafından yapılmalıdır. Taşınmazların üç yıldan fazla olarak kiraya verileceği durumlarda meclis kararında taşınmazın kaç yıllığına kiraya verileceği belirlenmeli ve bu sürenin bitiminde yeniden ihaleye çıkılmalıdır. Sürenin bitiminde kiracının tahliyesinde 5393 sayılı Kanun’un 15’inci ve 2886 sayılı Kanun’un 75’inci maddesine göre işlem yapılmalıdır.
Belediyenin sahip olduğu taşınmazlardan kiraya dosyalarına bakıldığında, bazı taşınmazların çok uzun süre önce ihale olmaksızın kiraya verildiği ve kira sözleşmelerinin bulunmadığı görülmüştür. Hukuki nitelik itibariyle kira sözleşmesi bulunmayan kiracılar işgalci durumundadır ve alınan kira ecrimisil niteliğindedir. Belediye ilgili taşınmazların 2886 sayılı Kanun’a göre ihale suretiyle kiraya verilmesini sağlamalıdır.